Vĩnh Phúc - Chùm thơ cho mùa

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

 Lâu rồi để nhà trống vắng đành gửi một chùm thơ chia sẻ với bạn bè

Chúc các bạn vui vẻ - VP  

 

Vĩnh Phúc

Chùm thơ cho mùa

Mùa đông một cơn bão; mùa xuân một tiếng sấm; mùa hạ cánh chim lạc và mùa thu cuốc xe thồ…trong mưa

 

Kẻ lừa dối vĩ đại

 

*

Vòm trời mông quạnh những áy náy sao tắt lửa từ nỗi lặng im độc thoại . Bình minh mở trong vòm miệng những cái loa sắt rò rỉ. Ketsana [1] miền Trung bão cấp 13 giật cấp 15 lũ quét sạt lở đất & ngập úng. Gái quê bùn gót trẻ con lơ ngơ... những hợp đồng bán mua diêm dúa phố. Máu lênh loang những kinh giao thông ngang dọc dốc đèo phì phọp nằm lăn sinh thể cháy đen giẫy giụa điện người linh hồn lật bật tìm cổng trời vừa khép. Iran thử tên lửa tầm xa hứa những tận diệt đen những phê chuẩn nghị định và tấn phong chức vụ chưa ráo mực đỏ đặt bên những nhảy lầu chóng mặt của chấn thương sọ xám...

 

*

Bình minh dàn đồng ca của những chiếc lưỡi thủ dâm liếm láp lớp sơn quét lổ loang của dịch bệnh tham nhũng & chuyên chính trò người & ngợm. Những khủng long đạo đức vung vãi tinh dịch già nua lộ thiên ngực trẻ cưỡng hiếp tập thể từ IDS[2] đến bầu trời mặt biển và khoảnh đất cư trú của chân đất. Những lỗ chỗ gió những chú mực vàng nâu lốm đốm cắn vào mặt trời không đỏ mặt.

 

 *

Bình minh nôn những chân mây trắng trắng lập lờ hứa hẹn dân sinh trắng tuyên ngôn nhân quyền trắng mùa tràn nước lũ. Nhà cứ nhỏ và phố bệnh toàn phần với cống đen ổ chuột những lô cốt nhập nhằng tự do cơn hen tim mùa đông châu Âu mắt tâm thần khói ma tuý ngầy ngật. Biển Đông tập trận Trung Đông máu me phố ngày Châu Phi xương xẩu gầy rạc với đồng tính HIV và Osmel Sousa [3] đôi mắt phẫu thuật nhan sắc Venezuela.

 

Bình minh không có lời ru mẹ quê không chùm arpège dương cầm rắc mật ngọt lầu im không hương trà tinh khiết Nhật Bản không cánh cửa hồn nhiên tinh mật samadhi[4] không cả Lô Sơn[5] khói toả sông biếc mờ và câu kinh cứu rỗi Do-thái giáo. Dàn đồng ca trỗi khúc thất nghiệp & ngụ cư chín trời mở huyên náo những đồng đô thơm phức đập tan nát nhân lý khi tung hô bạo loạn và con nước không theo kịp váy ngắn

 

*

Hắn ú ớ giấc mơ về sáng thân cứng đơ vải liệm cuống họng bị cắt vẫn khò khè thở nguồn cơn phẫn nộ: Bình minh Kẻ lừa dối vĩ đại.

 

Cam Ranh 29/9/09.

[1]Ketsana: Cơn bão số 9 đổ bộ vào Quảng Nam – Đà Nẵng ngày 29/9/09. 

[2]Viện Nghiên cứu Phát triển (Institutes of Development Studies - IDS) vừa tự giải thể ngày 14/9/09 để phản đối QĐ/97 của chính phủ.

[3]Osmel Ricardo Sousa Mancilla: tay phù thủy trong ngành công nghiệp kinh doanh sắc đẹp tại Venezuela.

[4]Samadhi: Theo Yoga Sutra (tương truyền là của đạo sĩ Patañjali thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên chịu ảnh hưởng của tư tưởng Bà-la-môn giáo Phật giáo và Kỳ-na giáo) samadhi là bậc thứ tám (bậc cao nhất) của thực hành thiền định. Ở bậc này sự trầm tưởng và đối tượng của sự trầm tưởng trở thành một không còn phân biệt. [Tiền Vệ phụ chú]

[5]Bài thơ “Lô Sơn” của Tô Đông Pha:

Lô sơn yên toả Triết giang triều

Vị đáo bình sinh hận bất tiêu

Đáo đắc hoàn lai vô biệt vị

Lô sơn yên toả Triết giang triều.

 

 

Tháng giêng ánh sáng & nàng

 

Không biết để làm gì. Những ngón tay cứ múa phím dương cầm trắng khúc Romance gõ gõ bàn vi tính một bài thơ tình.

 

Không biết để làm gì. Căn phòng cứ hắt ánh sáng mở & đóng những dung dịch trí nhớ vai trần em trắng Trung Du loang ánh trăng

 

Không biết để làm gì. Những chuyến xe chúc ngược hồi tưởng hồi kèn ong óng ngã ba cột đèn mưa ngã bảy một ánh nhìn cắm cọc đợi chờ.

 

Không biết để làm gì. Cọp chạy đi mèo tha lại. Những ngọn gió cứ mơn man cái đuôi chồn trắng muốt phong lan mặc cho tình nhân hẹn hò công viên đá...

 

Không biết để làm gì. Những cái miệng cứ cắn đỏ hạt dưa những cái mặt nạ cứ đi về trên sàn diễn khuôn mặt của chính nàng. Tôi hỏi nàng vết thương ở đâu. Nàng chỉ tay lên trời vẽ một vòng cung mặt biển bảo đã đem thế chấp ngân hàng vay một tiếng sấm mùa xuân.

 

Không biết để làm gì. Sáng nay cà phê chảy như bão rớt và nàng nở nụ cười với tôi tóc bạc. Hoá ra bầu trời hôm nay trắng mơ mơ tháng giêng mở một đầm ấm gia đình ngọn cờ bay trên nóc phố mắt mẹ cười dài xanh lại từ những năm tháng gieo neo.

 

Có thể nàng không biết nhưng tôi biết. Tháng giêng & ánh sáng cần cho mọi ngày. Mùa đông dài và mặt trời đã thức...

 

Lạc

 

1.

hót một con sẻ nâu tiếng chim lạc

phiên chợ bán mua nịt ngực băng vệ sinh

vòng vây những tham luận chữ& nghĩa

thẫm mỹ văn hóa 

chim chết

trong dai dẳng định kiến hương thơm thời thượng

 

2.

bay cò con lạc phố lạ

lòng đường ồn ĩ bụi con kinh đen

những chiếc khoen tai phi giới tính

va vấp suzuki siêu tốc

máu lênh loang

 

3.

tôi cơn giông bị nhốt vòm khí quyển trì trệ

không thể xuất tinh

bụi cỏ bên đường nhiễm độc tháo mồ hôi

lưng trần em tam giác da sậm bóng tối

 

4.

những viên thuốc cường dương xanh

những tuyên ngôn đỏ rực

thời gian phi nước đại

không hồi xuân

 

Tháng 4/08

 

 

Thu Pleiku

Tạp bút thơ

 

*

Tôi lỉnh kỉnh vở sách ba lô. Ngày Pleiku gói bốn mùa xuân hạ bốn mùa mở một thiên thu thường lệ chân dài bít tất lặng trắng dốc sương. Nắng non non da em nõn như là .Thu áy náy dặm dài . Thu chiêm bao miền sương Biển Hồ đầy thu vỡ tiếng dương cầm cuối phố nhà em mắt bóng sao độc tấu quỹ đạo loi thoi lá vắng...

 

*

Tôi chảy vào Sê-san sông mở trời thu xanh thủy ba ngầm màu cổ xưa ngấn lệ cơn giông. Viên sỏi trầm tích bí ẩn lau lách buồn địa đầu những thán từ nhẫn nhục màu da bánh mật . Chảy đi sông ơi cho hào phóng phù sa dâng lên trời cho Yali* cuồn cuộn nước thác bay . Mây bay !

*

Tôi chạm mặt Hạ Vàng ** thu sớm mai cà phê giọt chậm đen lâm li ri ri giấu những đợi chờ nhân sinh ngon ngót .Cầu bên kia chuyện kể những kẻ bỏ quên huyên náo vùi xuống lòng hồ bầy thủy quỷ mặt trơ khấc . Buồn chi tiếng ra đi ! Sống nhạt không bằng thay vở trắng …Cà phê đen tê mê chậm…

*

Tôi chạm em trăng cũ mày vòng nguyệt thu mới áo vàng lay ngực búp. Lom khom bóng ngày con kiến leo ngõ cụt. Buồn tôi môi son em một mi li tóc cách khoảng 30 hoa niên tóc bạc. Thở phào đi anh ! Không có ngữ pháp may sẵn áo cho một chữ tình. Vô ích nụ cười tôi đóng mốc . Thu không ngủ trên mọi thị phi phân biệt …

*

Thu ở trọ đêm Pleiku phố sáng bù xù tóc bóng cây . Khoắt khuya không ai đưa đám tình tôi. Ba lô vở sách tôi đi . Trời chưa sáng.. Pleiku giấc ngủ mù …

                                                                                                                    

Pleiku 17/8/09

 

  • Thủy điện Ya Ly  được xây dựng từ 1992
  • Tên quán cà phê ở PK

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

More...

Phan Vũ đi và lạc - Lê Vũ

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Mùa xuân gặp thi sĩ Phan Vũ ( tác giả trường ca " Em ơi Hà Nội phố"  năm nay đã 87 vẫn phơi phới bên cạnh phu nhân Diễm Chi trẻ trung ( kém chồng 35 tuổi )

Viết một bài nhỏ để chia sẻ.

Xin gửi đến quý thân  hữu và bạn đọc

Lê Vũ

( Bài đã đăng Kiến thức ngày nay số 739 ngày 20/2/2011 ) 

-----




Lê Vũ

Phan Vũ đi và lạc                            
tạp bút



Phan Vũ 

Từ buổi tóc còn xanh những chuyến đi đã mang mang ám ảnh "Ta lại xếp mớ hành trang đã bao lần xếp lại/ cho chuyến đi chưa có buổi lên đường"(Đợi chờ). Đi một hành trình dịch chuyển một dấn thân hay một kiếm tìm ? Câu trả lời neo lại đâu đó nhưng mặc kệ Phan Vũ vẫn giẫm lên những rạn nứt im lìm vẫn thí thân cho những tình cờ cuộc đi để rồi lạc:  Một con đường chia thành trăm ngả/ Ngã nào cũng lạc cũng bơ vơ ( Ngày trở về)

Gần 90 năm băng băng cuộc người Phan Vũ tìm thấy mình một gã trần trụi đi qua thời gian không có gì trối trăn nhưng ngoảnh đầu lại anh vẫn hồn nhiên mỉm một nụ cười với dâu bể. Quê cha Đà Nẵng sinh ra ở Hải Phòng lớn lên ở Hà Nội thường trú Sài Gòn. Hỏi anh đâu chốn quê nhà vầng trán anh nhăn nhíu một vệt buồn: Quê hương không phải "mỗi người chỉ một" nên nói chi một con đường cuối cùng tất cả là mê lộ trần gian.

Một mình giữa bóng chiều sa / Tha hương ngay trước cổng nhà mẹ cha.

            Không chỉ lạc nhà anh còn lạc nghề. Nghề là chọn lựa với dấn thân nhưng cầm súng biên kịch đạo diễn làm phim viết báo...nghề nào cũng mất mát nghiệp nào cũng ê hề quạnh quẹo dù còn đó những giải thưởng với vinh quang. Làm đạo diễn anh lạc vai diễn lạ mặt mình. Viết báo anh buồn những tin lặt nhặt ngã năm ngã bảy. Làm thơ đem đọc rồi đốt để hóa vàng . Bỏ đi thôi 70 tuổi bắt đầu học nghề cầm cọ và anh vui sướng vì ở đây "Tôi tự do. Không ai biên tập chẳng hoạnh họe" nhưng rồi cọ cũng lạc màu nhòe nhoẹt thành  "Những ngọn cụt"(1). Chiều rồi manh manh vỡ ra một vùng sáng tối mờ mịt gió lên : Tôi đứng giữa miền sáng tối âm dương/ Chiều manh manh/ Rờn rợn xanh ngọn lá/ Hun hút gập ghềnh mê lộ/ Một cõi hoang lầm lũi mãi đi về. ( Suy tư chiều).

Ngày xô vào đêm đêm trộn ngày thành viên sót lại của Ban chấp hành Hội Nhà văn 60 năm trước người lãnh giải thưởng văn học vở kịch Lửa cháy lên rồi năm 1955 tác giả "Em ơi Hà Nội phố" người đọc thơ giữa Hà Nội chào mừng Ngàn năm Thăng Long 2010 vẫn phi về phía trước với lịch làm việc dày kín từ sáng sớm: những sắc màu triển lãm   thơ ca  và bè bạn. Thời gian không còn nữa. Tôi phải  "cháy" như ngọn nến đến tận khoảnh khắc cuối cùng...

 ***


                                     Phan Vũ & Lê Vũ
Phan Vũ cái tên không còn lạ với Hà Nội Sài Gòn...Ai đó có thể gọi anh là đạo diễn nhà báo họa sĩ... tùy hỉ. Riêng tôi tôi chỉ muốn gọi anh là khách thơ một người thơ hồn nhiên sống giữa chợ người kiểu Bùi thi sĩ "ngứa cổ hót chơi" và đem thơ tặng chuồn chuồn châu chấu. Thơ là người và Phan Vũ chưa một lần thuyết giảng đạo đức ve viên thơ thành đạn đồng đạn chì hay bày biện mâm cổ tình dục. Thơ một kiếm tìm bản lai diện mục một đào xới cõi tâm thức những hoài niệm một chân thực bày tỏ nỗi niềm trăm năm cũ một khát khao cho trăm năm sau.  Hỏi mục đích thơ Phan Vũ ngắn gọn: Tôi làm thơ cho tôi cho vợ cho người tình cho những vùng đất đã đi đã sống.làm thơ không phải viết thơ nên 82 tuổi anh mới góp nhặt những chợt nhòa chợt hiện và xuất bản tập thơ đầu tay : Thơ Phan Vũ-  trường ca  Em ơi Hà Nội phố như là " một cuộc trò chuyện" . 

            1972 Hà Nội khói lửa mịt mùng bom nổ bến đò Dâu Phan Vũ đi qua chuyến đò gõ cửa nhà bạn tặng mấy đóa cúc dại mừng sinh nhật như đã đinh ninh hẹn lời. Và "Em ơi Hà Nội phố" ra đời chính trên những bước chân kiếm tìm "tiếng dương cầm trong căn nhà đổ/ những mảnh vỡ trên thềm..."Em ơi Hà Nội phố" ẩn tàng tâm thức người thơ và tự nó có những niềm riêng bí mật & lạ lẫm. Nếu Hoàng Cầm viết Bên kia sông Đuống trong một đêm và hôm sau đã công bố thì "Em ơi Hà Nội phố" có nhiều nhiều dị bản vì đã im lìm gần 40 năm để đến hội mừng Thăng Long ngàn năm tuổi mới bùng vỡ giữa những mặt người Hà Nội. Mỗi bài thơ có số phận riêng của nó và những va đập định mệnh. Nhưng mai sau dù có bao giờ Thâm Tâm với Tống biệt hành Phan Vũ với "Em ơi Hà Nội phố" là những thi sĩ thứ thiệt.

"Em ơi Hà Nội phố" trước hết là khoảng không gian mở cửa về phía hôm qua ở đó là ngôi nhà số 52 phố Hàng Bún Thang gác cọt kẹt thời gian/ Thân gỗ là miền tuổi thơ cơn mưa chiếc thuyền giấy quả bóng lăn là ngõ phố cột đèn bờ đê ngôi chùa cổ đường lượn mái cong ngói âm dương xô lệch vào chiều. Em không chỉ là tiếng gọi mà gói lại biểu cảm những dịu dàng vấn vít yêu thương: bờ tóc xõa đôi guốc mộc mắt lúng liếng cánh tay trần hồng đôi má tiếng dương cầm lả tả những  chân tìm nhau vội vả và Tiếng thì thầm sớm hôm buổi tối/ Cuộc tình hờ bỗng chốc nghiêm trang...Em còn là thân thương Hà Nôi bốn mùa xuân hạ với chùm hoa thu tím ngát mùa sen nở hoàng lan thơm nhụy hoa sấu ngực đông hoa sữa thơm tràn là những mặt người lạ quen: một gã Trương Chi ôm guitare hóa đá một bà quán ê a chuyện nàng Kiều người soát vé áo bành tô cũ nát là mẹ với đàn con trên bến đợi là cô hàng hoa ông đồ xưa bút mực tàu...Hà Nội động chuyển phi qua những mây bay tỏa hương hoa như nó là.    

"Em ơi Hà Nội phố" như thế và như thể thước phim quay chậm trên nhiều cung bậc sắc màu & ánh sáng trên những góc quay đa chiều. Hình là cận cảnh đời thường có khi tươi nguyên lãng mạn cuộc tình đầu ngọt lịm có cả bộn bề hiện thực lờ mờ lá bánh củ khoai mảnh trăng vỡ tiễn người bỏ xứ có khi lô nhô trắng sáng năm cửa ô năm cửa gió và ba mươi sáu phố/ bao nhiêu mảnh vỡ rồi những hình nhân nhợt nhạt vàng son.. Phim cũng đồng thời ghi âm một tiếng rao đêm/ lạc giọng căn nhà đổ những lanh canh tiếng chưông reo hay lời kêu khổ.  Không Phan Vũ không trốn chạy hiện thực nhưng nhà thơ cắt nghĩa hiện thực theo cái cảm quan chân thực của mình và thơ cứ như mồ hôi rươm rướm như máu chảy từ tim ...

"Em ơi Hà Nội phố" còn là bức tranh màu tô lên những phiên bản thời gian. Này là một màu xám hư vô những hoàng hôn vàng suộm bi ai phế hưng thành quách; cung cách ngàn năm đã cạn để Hàng Mã không còn ngựa xe võng lọng một Hàng Đào không bán đào một Hàng bạc không còn thợ bạcđường Trường Thi không chõng không lều. Này là bóng tối buồn dằng dặc những chia tay con tàu đêm sân ga lạc. Này là bình minh nắng lên những gót son bờ môi ai đậm đỏ bích đào. Thực pha với mộng lịch sử chồng xếp lên ngày tháng hôm nay; toa xe điện cuối ngày trộn với tháng chạp mùi hương dài theo phố lung linh Tháp Rùa trộn với đậm đầy đắng cay những biến động cuộc ngày. Tất cả làm nên một Hà Nội đẹp và buồn nên cứ ám ảnh ám thị.

Bước vào cõi thơ ""Em ơi Hà Nội phố" Phan Vũ lạc vào hoài niệm và ta lạc trong miền suy tưởng chiêm ngắm Hà Nội trên những cột mốc thời gian. Những hình ảnh chồng xếp lên nhau vô hình trung trở thành những biểu tượng."Ta còn em" chạy dọc bài thơ thành ra là tiếng kêu của mất mát chứ không hề là một lời chào mừng Em hiện hữu. "Em ơi Hà Nội phố" do vậy bỗng ngậm ngùi một dự báo tương lai Hà Nội đổi thay không còn có thể nhận ra để rồi buồn tiễn biệt " nhật ký sang trang/ ghi thêm nổi khổ".

"Em ơi Hà Nội phố" cuối cùng là thơ hay lời tơ than (2)? Phan Vũ không biết ta cũng mơ hồ chỉ là bài thơ không bi tráng không máu me xương xẩu không cả nước mắt nhưng ngọn gió Nghi Tàm Cổ Ngư cành phượng vĩ từng ngõ phố góc đường mùi hương phả vào chúng ta bầu khí thân mật thân quen và níu giữ lòng ta cho đến mai sau. Phan Vũ đã thành công khi dựng lại một Hà Nội máu thịt mà không hề tụng ca hay thổi phồng cảm xúc. Thơ đích thực vỡ ra từ một tấm lòng ... Anh đã biết buồn và buồn thật buồn như ngày chiếc bình vỡ : Trên đường đi đầy hoa đỏ/ Nhưng không có mùi hương thơ ngây/ Bởi trong tôi chiếc bình xanh đã vỡ ( Bình vỡ). Nhưng có ai bắt buộc thơ phải vui ? Và Phan Vũ bảo nhỏ với tôi "Tôi chưa bao giờ thấy vẻ đẹp nào không buồn. Nỗi buồn là sự thật"... Chiều xuống rồi. Đã muộn cho một cuộc đi...

***



86 tuổi rồi Phan Vũ không dừng lại vì cuộc đời như cuộc chơi dùng lại là chấm hết. Anh đang bận rộn chuẩn bị cho việc đọc thơ- không hề và không phải là trình diễn thơ - lần thứ hai giữa Sài Gòn: trường ca "Bao giờ là mãi mãi" tùy bút thơ về Sài Gòn dài đến 300 câu. Với anh Hà Nội chỉ là năm tháng ngụ cư Sài Gòn mới thực là chốn thường trú là mảnh đất in dấu chân anh thời trai hào hùng là vùng đất anh lập nghiệp khi bước vào tuổi trung niên. Nên "Bao giờ và mãi mãi" là một trả đền cho hôm nay một gửi gắm cho mai sau.

  "Bao giờ là mãi mãi" khởi viết từ 1996 và đến 2010 mới tạm hoàn thành là một chiêm ngắm suy tư về đất và người. Bao giờ về Sài Gòn / Em sẽ tìm hàng me/ Màu xanh non/ Một đêm cây trổ lá/ Đường đến trường tiếng cười rộn rã/ Nắng vừa lên/ Tà áo trắng bay bay...Những con chữ còn đó vỡ ra âm hưởng nồng nàn tiếng gọi ; nhưng không tâm thức biến cải rồi nên thi pháp cũng loạn gió để vỡ bờ. Trong "Em ơi Hà Nội phố" tuyệt không có nước mắt máu & mồ hôi không có khăn tang bia mộ không chiến tranh và những cái chết cận kề cũng không bừng bừng câu chính khí . "Bao giờ và mãi mãi" gần như ngược lại là một cái nhìn khác của Phan Vũ về hiện thực của một người đã bước qua ngưỡng cửa " cổ lai hy". 

"Bao giờ là mãi mãi" trước hết là những câu chuyện tự sự là mảng ký ức từ thuở tóc xanh cầm súng xa nhà kháng chiến là nỗi nhớ đồng đội là suy tư cho hôm nay trước mặt trời dựng xây ngày mới.  Hãy nghe nhà thơ kể chuyện : Mùa thu năm ấy/ Tháng chín hai mươi ba/ Câu hát mài gươm thành câu hát tiễn. Đường qua xóm lập lòe ngọn lửa/ Mái chèo khua nhịp tiếng trống đồn/ Cuộc tiễn quân dài chín dòng sông ...Chất trữ tình đã nhường chỗ cho sử thi một tiếng thơ hào hùng vang động mà âm ba dội giữa giang hà. Chiến tranh rồi chia cắt đất nước thành hai đầu nỗi nhớ câu thơ bỗng nhoi nhói nỗi niềm tưởng chừng rươm rướm lệ : Lưỡi gươm xẻ dọc con sông/ Giữa đất nước dựng hàng rào phân địa/ Hình hài non sông lỗ chỗ đạn bom...Thơ không thở than thơ tiếng kêu xé lòng : Mẹ bồng con ngồi giữa mịt mùng/ Mảnh gang lạnh ghìm trên cánh cửa ...Lần này và ở đây Phan Vũ đã bê nguyên hiện thực chiến tranh vào thơ là kể chuyện sống chết đối địch súng gươm và hận thù kể cả chuyện tưng bừng bi tráng khúc tháng tư : Người lính trẻ giữa ngã tư thành phố/ Nước mắt rưng rưng câu hát vỡ òa/ Sài Gòn ơi ta đã về đây...Đó là khúc dạo đầu của "Bao giờ là mãi mãi" khác biệt với "Em ơi Hà Nội phố" lằng lặng những thanh âm dịu dặt.

"Bao giờ là mãi mãi" cũng chụp và chép là đoạn phim quay chậm hình ảnh Miền Nam hai mươi năm chiến tranh khốc liệt; Sài Gòn không bình yên. Này là hình ảnh đồng đội có người vừa chào lạy mẹ cha đã nằm xuống không trở dậy: Có những bàn chân leo qua ngọn núi/ Mộ phần hiu quạnh giữa rừng hoang/ Có người ngã xuống ngay trước ngõ ...Này là dòng máu chảy tràn nuôi bông lúa trổ nuôi ngày mai nở hoa độc lập: Máu theo dòng chảy con sông/ Hồng Hà Cửu Long Sông Mã sông Hương sông Hàn / màu xanh pha sắc đỏ ...Và còn đó là hình ảnh vợ tôi tuổi mười sáu vượt làn ranh/ Từ Sài Gòn ra bưng biền... Thơ chững lại ngập ngừng một chút trao duyên một nhánh lá xanh giữa rừng rực sắc đỏ của đạn bom mất mát : Nhớ một chiều giữa rừng tràm/ Anh bẻ một nhánh lá tặng em/ Kể như chùm hoa trao duyên ngày cưới ...Cuộn phim cho ta nhận ra một Phan Vũ khác một Phan Vũ không tự đóng đinh vào những nỗi buồn tư riêng những lãng mạn tiểu tư sản. Thơ đã bước qua cái tôi cũng bước qua bóng tối của trầm tư quá vãng để quăng mình vào hiện thực Miền Nam Thành đồng. Anh không còn lạc trong nỗi buồn tím ngát nhưng mở mắt để nhận diện chân lý : máu chảy là một hiến dâng một vĩ đại hiến dâng.  Và thơ kêu vang tra vấn hiện thực : "Bao giờ có một Sài Gòn ngang tầm với những hiến dâng"

Trường ca Sài Gòn đi về đoạn kết không kể lể mà phơi bày hiện thực một Sài Gòn phố ùn tắc những mặt người âu lo vết đen hằn lam lũ bàn tay một Sài Gòn cơm áo gạo tiền trăm nghìn nỗi tính toan theo số nhỏ một Sài Gòn mà hố sâu giàu nghèo ngày càng phân cách: một bên tầng chín tầng mười bên kia vùng nước đen ao tù bùn đọng.  Và Phan Vũ lại lang thang đi và tìm lại lạc trong những nghĩa trang buồn ở đó : Lính chết trận thưa ông bà tiên tổ/ sao chỉ một bên là tử sĩ / Trong những ngôi nhà Việt Nam / đều khắp giải khăn tang. Câu hỏi không chỉ đau lòng mà nhèm nhẹp đen bóng tối của nghi kỵ của mối hận thù chưa thể cởi mở sau bao nhiêu năm Nam Bắc sum họp. Trường ca khép lại hình ảnh Phan Vũ cô quạnh trên đường lạc trong giấc mơ và những chiêm nghiệm nhân sinh   miệng lầm thầm một "cầu nguyện lớn" : Có muộn không? Một quy mô siêu độ kinh cầu/ Vinh danh liệt sĩ/ Và tưởng niệm hương hồn toàn tử sĩ/ cả những thường dân trong cuộc chiến vong thân.

"Bao giờ là mãi mãi" trải ra trên chiều rộng của Miền Nam và chiều dài hai mươi năm Nam Bắc phân cách chia lìa với tang thương mất mát & hy sinh.  Hình ảnh Sài gòn nổi lên trong giấc mơ bận bịu câu hỏi lặp đi lặp lại " Bao giờ về Sài Gòn". Về chỉ để nghe một tiếng rao đêm ăn một chén chè khuya phố   để " ra bến sông ngắm những con tàu". Thơ vọng âm từ hơi thở cuộc sống đời thường mà nồng nàn lãng mạn. Nhưng điệp khúc chủ đạo của trường ca lại là một phát vấn một nghiêm trang câu hỏi : "Bao giờ có một Sài Gòn ngang tầm với những hiến dâng"? Câu hỏi treo ở đó cho cả mai sau. 

***

            Thơ là người người thơ không dành lấy cho mình danh hiệu phấn son khẩu phần chia chát cũng không đấu đá biện bày những hí lộng với ngoa ngôn. Đọc và nhìn lại Phan Vũ từ "Em ơi Hà Nội phố"  đến "Bao giờ là mãi mãi" ta nhận ra một người thơ hồn nhiên đi giữa càn khôn bộn bề mà chẳng hề bận bịu với lo toan. Anh đi đi và để lạc: lạc đi từ chốn quê nhà lạc cả nghề lẫn nghiệp nhất là lạc trong cõi thơ những hoài niệm và giấc mơ cứ vướng chân anh. Thơ Phan Vũ thuộc về hoài niệm nhưng lại mở ra những dự báo cho tương lai cho nên thơ & người thơ sẽ là của hôm sau và hôm sau nữa./.

Tp Hồ Chí Minh 21/12/2010 . LV  

•1-     Bức tranh tự họa của Phan Vũ

•2-     Nguyễn Du : Văn chương tàn tích nhược như ti . Bùi Giáng dịch thành : văn chương tiếng thở như lời tơ than

•3-     Chữ in nghiên trích thơ Phan Vũ

•4-     Tài liệu trích dẫn  : Thơ Phan Vũ ( đã in 2008). Trường ca "Bao giờ và mãi mãi " chưa xuất bản

More...

Vĩnh Phúc & Tiểu Kiều - Chùm thơ xuân

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 


Vĩnh Phúc vừa hân hạnh được người đẹp  Tiểu Kiều gửi tặng một bài thơ xuân trong một chùm lục bát xuân mượt mà và mới.

Xin giới thiệu với quý bằng hữu chia sẻ nhân dịp xuân về .

Chúc tất cả các bạn năm mới an lạc

VP
----------

Tiểu Kiều


Nở ra một đóa cúc vàng

                            cho VP

xuân ngày cao gót

áo nàng

nở ra một đóa cúc vàng

hiên xanh


xuân ngày neo

mắt long lanh

lịch tờ sột soạt trên cành

chiêm bao


xuân ngày phi

gió lao xao

hạt dưa cắn đỏ bên rào

mây thưa


địa đầu trôi

kỷ hà mưa

nghe nàng thổ

một xuân xưa rất đầy


xuân ngày cao gót

nàng gầy

cúc vàng vắt bóng

én bầy lượn quanh


xuân tôi mưa đã mành mành ...



Biển xuân

        (cho bầy em gái xứ biển )


Hát

mùa xuân vành môi tươi

mi lam khói

đỏ nụ cười sóng lay 


Hát

phập phù trắng áo dây

biển chiêm bao

én liệng đầy nhân gian


Hát

rốn hở thơm nắng tràn

dương liễu xanh đụn cát vàng

hải âu


Hát

vô bờ nắng phau phau

mùa thăm thẳm

gọi

khua màu cỏ xanh


Hát

mây viễn xứ chòng chành

phím dương cầm

chạm

long lanh lưng trời


Hát

tình đậu bến chơi vơi

nở

như một đóa

ngời ngời phong lan ...


Xuân tôi ngậm một trăng tà


Xuân

lưa thưa gió cây im

vỉa hè phố

mọc

thầm thì cơn mưa


Xuân

khao khát mấy cho vừa

nhớ nhà mây lệ khóc

dừa buồn thiu


diễn từ tháng chạp chàng hiu *

cột đèn câm

gió dặt dìu ngả ba


đường lên mây

vỡ âm oa

xuân tôi ngậm

một trăng tà bóng chim


Xuân

tháng giêng ngõ lìm chìm

em tôi vắng

xuân lịm lìm đường quen


Xuân

chân mây vệt

lấm hoen...  


* Con chẫu chàng ( một loại nhái )


Trả tôi ngày cũ quê nhà


Trả tôi trăng cũ quê nhà 

cò ngơ ngác

bòn bọt sao tím chiều

bên thềm con gió liêu xiêu

mẹ khâu áo

ngọn đèn khêu mù mờ


Trả tôi sông lặng như tờ

rêu thành cũ

lũ dơi lờ ngờ bay

khoắt khuya áy náy sao lay

đường về bụi đỏ bàn tay

đâu rồi


Trả tôi khóc

trả tôi cười

tháng giêng ngắc ngứ nửa lời

hẹn hoa

rằng xa gió buốt thật là

ôi thương nhớ

một trăng tà bến sông


Vô bờ tôi gọi mênh mông

vàng hoa cúc

đỏ

nụ hồng gió lên ...


Xuân thở 


Thở anh lá xuống bờ hồ

gót trần xuân khát lô xô

biển trời

thở anh chiều mộng lý lơi

ngón tay nhỏ

gió lên ngời sóng xô

thở anh ghềnh thác lô nhô

thở dồn dập

nước lõa lồ trắng phau


Thở xuân da thịt chờ nhau

thở hoa vàng bướm bay mau

ngọn nguồn

thở mệt lả

thở mưa tuôn

xuân thồ bát ngát tiếng chuông

gióng trời 


Thở xuân một

uyên nguyên lời


Nắng nở tiếng chim


Sài gòn phố

gió mang mang

sẻ nâu líu nhíu hàng hàng

bóng cây

con đường chở áo lên mây

vàng xanh lục tím vai gầy

eo thon

lưng trần gót nhỏ chân son

mùa xuân đỏ

vành môi ngon em cười


Sài Gòn phố

hoa với người

công viên xanh

gió ngỏ lời lao  xao

nồng nàn khua khoắng chiêm bao

phong lan đuôi trắng lao đao

mắt nhìn


Sài Gòn phố

ngả bảy tìm

xuân vàng nắng

nở

tiếng chim rất gần ...


Cỏ ngời neo nửa lơ mơ

                       Cho biển


Khi chim én

trắng lưng trời

mùa xuân về đậu trên lời sóng ru

bình minh hát

gió ậm ừ

khói nhang thắp

đỉnh trầm tư Tháp Bà *


Khi em áo

đỏ phố xa

mùa xuân phơ phất nụ hoa

bướm vàng

gót cao gõ

nhịp lang thang

trên mây chợt điểm bàng hoàng

tiếng chuông


Ngày lên chấp chới cánh buồm

biển tung sóng

tiếng à uôm xô bờ

cỏ ngời neo

nửa lơ mơ

xuân tôi gieo

một vần thơ xuống đời


* Tháp Po Nagar-  Thiên Y Thánh Mẫu ( Xóm Bóng-  Nha Trang )

More...

Lê Vũ & Mai Văn Phấn - Bầu trời không mái che

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Xuân về xin kính chúc bằng hữu muôn phương an khang an vui an lạc. Xin gửi bài viết về tập thơ " Bầu trời không mái che" của Thi sĩ Mai Văn Phấn để chia sẻ với bằng hữu .  ( Bài viết đã đăng trên TBVN Hội Nhà Văn số  Xuân Tân Mão )



Lê Vũ


Bầu trời không mái che của Mai Văn Phấn
(Đọc tập thơ "Bầu trời không mái che" của Mai Văn Phấn - NXB Hội Nhà Văn 2010) 


           


       Thơ là thẩn vậy tro than(1).
Chỉ là thơ thẩn với tro than nhưng nhà thơ vốn nặng nợ cái nợ chữ nghĩa. Mai Văn Phấn (MVP) với tập thơ thứ chín "Bầu trời không mái che" quả thật đã cháy đến kiệt cùng trong nỗ lực nhận diện mình. Ở đây không phải vấn đề số lượng tập thơ xuất bản nhưng là bước vượt lên chính mình bỏ lại sau lưng những hiện đại hậu hiện đại "Vách nước Hôm sau và đột nhiên gió thổi..."   là hành trình vươn về phía truớc trên đường bay của tâm linh và ngôn ngữ. 

Ba phần mỗi phần chín nhịp cấu trúc tập thơ trải ra thượng trung hạ và phải chăng Cửa Mẫu là cõi Trời Mùa trăng là cõi ĐấtHình đám cỏ là cõi Người? Thiên địa nhân tam vị nhất thể còn số 9 là cửu cửu biến thiên gồm động/ tĩnh/ và mao mạch của cơ thể... thơ?

* * *

            Với tôi thơ là bí ẩn của những khoảng lặng và nỗi kinh ngạc những phi lý. "Cửa Mẫu" không mở ra với bàn thờ nhang khói bóng đồng nhập nhòa những nghi tiết thờ phụng của Đạo Mẫu nhưng mở cửa sinh thành trong khoảng không vô cùng trong vĩnh cữu thời gian. Khoảng không đó là tầng mây mưa nguồn mặt trời đáy nước hơi nước bến sông ngọn khói biển sương... Một vỗ cánh một quạt gió một bật lá mầm đã đánh thức vũ trụ cũng bày biện nguyên sơ huyền diệu. Con bơi qua sông nòng nọc đứt đuôi là hiện thể đột hiện và biến của càn khôn. Ta tìm thấy chính ta:

Con sơ sinh trên đất/ Bơi qua sông con nòng nọc đứt đuôi

Tập vỗ cánh quạt gió vào lòng tổ/ Bật lá mầm bay đi thênh thang

Và hiện thực mở toang kinh ngạc hoa nở người về rùng mình chạm bến bờ và choàng tỉnh.

Hơi thở cơ bắp chắc lá reo.../ Người đã khuất bỗng về trong hoa nở

Con rùng mình một bến bờ / Mặt nước nghẹn nơi không sóng vỗ

Hoa với người xô vào nhau cơ bắp và lá reo... Không thơ không mộng du du nhưng là tâm thức hướng về bản thể hồn nhiên của vũ trụ sao bay buổi đầu chạng vạng. Mẫu & con người về & bến bờ... tất cả là những ký hiệu của thế giới thực mà ảo thực trộn với phi thực. Cả sương giọt thủy âm tinh khiết của trời là biểu thị nguồn sống đầu tiên và tốt lành để hớp cạn.

Như trườn qua cơn chạng vạng/ Rút dần cơ thể khỏi lớp vỏ bọc

Con hớp những giọt sương

Mắt tập định hình phân biệt vật với người màu sắc và bóng tối những công việc không giống nhau.  

Nhìn hướng bất kỳ/ Như tập nhìn lên bảng/ Học cách phân màu/ Đánh vần chữ cái/ Đây ngã tư trắng/ Mặt đất mặt biển trắng/ Cụ già chiếc ghế thiếu phụ trắng/ Viên thanh tra người nông dân màu trắng

Mắt là tín hiệu đầu tiên của gặp gỡ là khởi điểm của nhận thức nhưng mắt hiểu như một giác quan là không đủ. Cần vẽ thêm "con mắt thứ ba" con mắt của thị kiến của tuệ cảm.   

Hướng khác vẽ thêm con mắt/ Mắt muông thú hay mắt người

Viết dòng chữ vào ô trống còn lại.

Thơ rơi nghiêng về nẻo tâm linh. Hiện thực chuyển động theo những con đường bí mật nên một ô trống cái màu trắng của ngã tư của cụ già... là những mật mã mở ra nhiều phương vị tương tự những làn sóng điện từ chồng chéo đan xen. 

Con ếch (2) của thiền sư Baso với âm vang của bước nhảy vào ao cũ đã thức động những chân trời "con" cũng liễu ngộ những chấn động của làn gió trên bờ sinh tử .

Cơ thể cha tựa sông cạn củi khô hạt lép

Chùm quả nặng đung đưa gió mạnh       

Và sinh tử mơ hồ nguyện cầu như một phương thức để đốn ngộ khi vũ trụ ê hề bóng tối những máu đen vành tai đen nước mắt mồ hôi đen:

Vũ trụ choàng áo đen lên con /Chỉ hở đôi mắt cầu nguyện

"Lầm rầm con vẫn nghĩ... bàn tay trắng máu đen lưỡi trắng nước mắt đen lưng trắng vành tai đen lọn tóc trắng mồ hôi đen..."

Mặt khác sống thường xuyên chạm mặt với bao lực hỗn loạn cái Hình bản đồ rách nát/ Hay xác chết nửa dơi nửa chuột?  nên "con" cũng lắm nỗi bất an phải tự trang bị phòng thủ: đặt bàn chông mài con dao.

Từ nguyên sơ thơ lại quay về điểm mặt thế giới bộn bề hôm nay. Các chiều kích trật tự không thời gian đã bị MVP đảo lộn và hiện thực cũng bị tháo tung từng mảnh và nhà thơ ráp lại theo dòng ý thức của mình tìm về bản thể với cội nguồn.    

            "Cửa Mẫu" đã thị hiện không phải "anh/ tôi" "con" một danh xưng khiêm cung trong cái ngước nhìn kính yêu ngưỡng mộ Mẫu biểu tượng của sinh thành và không khí thơ ở đây nghe ra u u tịch tịch trong hoa quả lửa đèn âm dương chén nước nghe mơ màng huyễn hoặc với chín phương gió mười phương mây nghe nguyên sơ huyền diệu với bình minh và bóng đêm sấm to và những chân sóng nghe dờn dợn bí ẩn trong những dịch chuyển bò trườn những xác chết lũ dơi bầy chuột... Gạt qua một bên lớp vỏ ngôn từ và thi ảnh hiện thực bày ra quá trình sinh thành và hủy diệt huyền nhiệm của trời. "Con" từ trần trụi đã lột xác sống và chiến đấu trong mối quan hệ với thiên nhiên với đồng loại để tồn tại. Khép lại "Cửa Mẫu" vi diệu là bài tụng ca trống chiêng bát bửu/ mở hội long đình/ múa hát cao xanh lầm thầm dâng lên trời tấc lòng thành kính.

Cửa Mẫu đẹp không phải cái đẹp cổ điển của Đường Thi hay Haiku trong trong phác vẻ miêu tả mà là cái đẹp của tâm linh của lớp lớp hình ảnh chồng lên nhau thể hiện tâm thức người đương đại trong hoặc nghi phân vân cả niềm sùng bái. "Cửa Mẫu" dắt tay ta về buổi ban đầu để hoác ngộ cái như nhiên như là trong một không gian đặc thời gian nhầm lẫn. Có thể giật mình vui cười hay bi ai thống khổ ngại ngần... đó là quyền thụ hưởng của người đọc. "Cửa Mẫu" do vậy là một văn bản mở và là tiền đề bước khởi động của "Bầu trời không mái che" một mênh mông ê hề gió nắng chim và sao bay .Và thi sĩ "đứa con" được sinh thành lặng lẽ đi qua vầng mặt trời đáy nước/ Nhìn hướng bầu trời mở đôi cánh.

* * *

            Bước về cõi Đất (Mùa trăng) thơ không còn mờ & hoặc nhưng tưng bừng sáng với xuân thu với trăng hoa chim muông bướm vàng. Cả một đá tảng cũng thức dậy mùa xuân:

Mùa Xuân đấy sao? /Dây hoa leo đường mòn

Tiếng chim dội xuống róc rách (Đá trong lòng suối)

Và MVP yên lặng ngày không phải yên lặng để chìm trong nỗi buồn nhưng để bừng sáng và nghe tiếng hót của chú chào mào đâu đấy:

Chẳng cần chim lại bay về/ Tiếng hót ấy giờ tôi nghe rất rõ. (Con chào mào)

Rồi mùa cốm xanh về lòng thi sĩ cùng với heo may dâng lên trời ngan ngát mùi hương:

Khăn áo ấy mịn màng da thịt/ Dâng heo may lên trời

Nhịp cốm giã rộn mùa thóc nếp/ Thúng mủng dần sàng vỏ trấu hây hây (Cốm hương)

Thơ tưởng chừng còn lại tấm lòng phơi phới yêu thương thở hơi trẻ nhỏ ngọt lừ ngậm lấy đôi môi. Hiện thực cũng không còn bất định và hỗn độn. 

Nắng sẽ hanh hao/ Heo may run ngõ nhỏ

Sách mới thơm hơi trẻ thơ / Mía ngọt trào lên ngọn (Thu đến )

"Mùa trăng" là "vườn địa đàng" để rong chơi và MVP nắm tay ta qua từng ngõ rộn ràng đám mưa bụi bóng mây với chú bê non chạm lưỡi mềm mặt cỏ những con sâu nhẫn nại tết vệt trứng óng ả trái bưởi thơm lá sen xanh. Và kia là con voọc chà vá chân xám con nhím xù lông bất động con ong rạch đường bay chim bồ câu ra ràng côn trùng tỉnh dậy lũ nấm rơm mở mắt trái bóng tròn vội vã nảy lên con dế trũi con ngựa trời chú nghé...Thiên nhiên được tái hiện bằng những chấm phá đầy nỗi mê hoặc dịu dàng trong cái nhìn tâm linh sâu thẳm. Tất cả cùng hát ca hòa nhịp sống bình đẳng và tự do. Muôn loài trùng khít và trùm lên bóng người trong ý niệm "vạn vật nhất thể". 

            Nhưng thiên nhiên rồi cuồng điên giận dữ quả đất này cũng lắm khi máu me xương xẩu với chiến tranh dịch bệnh đói nghèo... nên câu thơ chững lại một the thía nghi hoặc trong cái âm ong óng nhọn sắc: 

Nhoài lên mỏm đá sắc/ Thân thể gió trầy xước

 Máu của gió là mưa / Nắng nhỏ xuống (Đỉnh gió)

Day dứt rồi tan mau khi Mùa trăng lấp lóa và vườn em hoa cẩm quỳ oải hương phong lữ... Bỏ đi những cột mốc lấm lem. Thơ tan vào trăng khúc khích cười nói theo chiêm bao trăng ngời ngợi:

Chuỗi thanh âm tràn dâng ngày/ Men theo trăng cười nói trăng

Nghẹn thở một màu trong suốt. (Mùa trăng)

"Mùa trăng" khép lại một niềm tin trong veo đến trong suốt. Thơ dứt khoát một xác quyết: 

Ngày mai mặt đất này/ Và thế giới sẽ đổi khác.

Là lập ngôn hay ngọn nến cháy trong tâm thức? Tôi nghĩ MVP không nhất thiết phải "tải đạo" cũng không khua trống chiêng ầm ào những huấn thị giáo điều. Thơ một thổ lộ sâu lắng nhen nhúm hy vọng của riêng tư.  

* * *

Đi qua cõi Người (Hình Đám Cỏ) thơ vội vàng thơ nao nức tiếng gọi tình. Nếu nhân vật trong Cửa Mẫu là "con" không giới tính định danh trong Mùa Trăng chỉ là "thiên nhiên vạn vật" thì trong "Hình Đám Cỏ" lại là "Em" bông sen trắng đang nhói sáng vươn trong huệ tưởng.

Khúc dạo đầu mở ra hình ảnh thế giới chảy đi trong tâm thức động & chuyển: mi mắt động sương động đá xù xì và cá động dục lóe sáng... Tâm đã sinh và tình vọng động nên thơ bỗng thơm hương hoa trang sách ngày cũ thánh thót tiếng chim hôm nay treo những giọt chênh vênh mưa vào tương lai vòm lá: Ngắt vội bông hoa kẹp vào trang sách/ Chim non vươn trên thành tổ/ Chênh vênh vòm lá treo mưa.

Nhưng trong độngtĩnh động tĩnh sinh thành vạn vật nên kìa kìa: Tiếng chim âm u/ Lập loè sáng từng phần cơ thể. Và: Boong.../ Giữa trời một bông hoa cúc. 

Trăm năm gắn với một ngày và người vẫn mê mải kiếm tìm bản lai diện mục của mình cái ta soi vào khách thể để hiển hiện mình tiểu ngã quan chiếu với đại ngã nên Em cũng không thể tách rời vạn vật nhưng đồng nhất với thời gian phi nhập làm một với thiên nhiên hằng hà: con sóng tiếng chim bóng mây đóa hoa giọt nước... Trên cao em con cá trúng xiên con chim trúng đạn/ Vũ điệu nhịp nhàng cho nuột nà nở một đoá hoa./ Nước ấm nóng dội xuống mở đầu nghi lễ thanh tẩy/ Anh lăn trơn chuỗi hạt xổ tung...

Và cỏ có úa héo vọt vàng nhưng rồi sẽ tưng bừng xanh xanh lên tầng mây xanh dợn chân trời. Những móng vuốt tì chân cỏ bật căng cuồn cuộn/ Cỏ xanh kinh động huỷ diệt càng chồi lên mở lại những chân trời.

Vâng! Cây đời mãi mãi xanh tươi(3) Em nhen nhúm hy vọng mầu nhiệm cứu rỗi của một chúc phúc tái sinh: Thân dâng/ Hương thơm ngon ngọt/ Con chào mào em/ Khoét rỗng môi anh/ Và vỗ cánh/ Ngậm anh đi gieo hạt.

Trong bóng Em có góc phố bông hoa gốc cổ thụ và buổi Lễ Thánh Thể; có tuổi thơ ngôi nhà nhỏ con sông chảy mùa cá tôm đồng lúa chín ngọn khói khu rừng cơn giông tin nhắn màn hình điện thoại ô cửa nhỏ... Nghĩa là Em có trong tất cả tất cả cũng là Em. Chữ Tình đã viên thành một tôn giáo diệu kỳ có thể nhập vào & biến cải núi sông trời đất vui buồn trong một tích tắc mắt chớp: Nhìn thời khắc đầu ngày/ Vẽ lên chân trời rẻ quạt/ Mỗi vệt sáng ghi nhớ một việc/ Em chìm trong chiếc quạt khổng lồ./ Chiếc quạt ẩn trong gió thổi/ Lá khô rụng xuống/ Mở đường chim bay/ Cơn giông cuối chiều ập đến.

Không gian tình hoán chuyển trên nhiều sắc độ khi là buổi sáng với trà hương cánh tay ngấn cổ và móng chân sơn màu trà: Không gian mở hương trà thơm/ dâng từ cánh tay ngấn cổ/ Anh nhìn móng chân sơn đậm màu trà. Khi là hơi thở nóng lan âm âm qua dây truyền điện thoại: một hỏi thăm một dặn dò một bông hoa phớt tím cánh lá nhỏ cây bút và đồng hồ tự trôi và nhiều khi là bóng tối vây quanh ở đó em là chùm rễ xoắn xít mặn nồng: Trong bóng tối em như chùm rễ/ Lần tìm từng ngón chân anh.

Tinh tế và nhạy cảm MVP ghi nhận những động tác yêu thương bằng những gam màu dịu hoặc mị mị ảo huyền như có như không: Ngón tay em làm bơi chèo /Khoảng không quanh ta luênh loang hồ nước/ Xôn xao hàng rào lối ngõ tán cây/ Những ngôi nhà xa khuất... Thơ đã thăng hoa ngay trong quá trình hòa nhập hai thành một mà không hề khiêu khích không hot sex như ai đó vô tình/ cố ý bôi bẩn nhan sắc thơ bằng hoảng loạn trần truồng con chữ gợi dục. Thơ đã đáp ứng được chức năng thẩm mỹ của nó (fonction esthétique).

Ca tụng tình yêu & tình dục MVP cũng đồng thời ngợi ca tự do xác nhận thiên đường ở ngay trần thế này không phải ở đâu khác... Mưa da thịt em mê man sáng láng./ Phởn phơ vũ điệu cỏ cây/ Tự do hét vang cao rộng trời xanh/ Tự do lặng im thèm muốn. Trong tận cùng của chiêm nghiệm Em là câu kinh nhật tụng ta niệm chín môi bời bời nên thi sĩ đôi khi hóa thành thiền sư. Thơ vô âm như một câu kệ sớm mai tiếng chim: Tiếng chim xuyên qua đỉnh đầu/ Vào cơ thể anh lúc đang tịnh độ./ Xua đi cho lòng yên lặng/ Làm sao về được tâm không.

Cái "tâm không" đó cuối cùng là "Hình" hay là "Đám Cỏ"rạng đông chìm vào đất chú vành khuyên hay là màu chạng vạng sơn dương ngực mở là cánh môi dục vọng hay bông hoa cúc bầu vú căng hay ngọn núi che chiều...?. Câu hỏi treo lên những mật mã gọi mời một câu trả lời...

* * *

"Bầu trời không mái che" ba phần chia biệt nhưng là một thể thống nhất trong cái nhìn đậm màu sắc tâm linh của MVP về thế giới mà nổi lên là mối quan hệ giữa thiên nhiên và người giữa động và tĩnh giữa sinh và tử giữa tình và dục. Thiên nhiên sinh thành tạo tác nhưng cũng là môi trường hủy diệt; cái tiểu ngã chan hòa với đại ngã để nhận ra mình; tình yêu thăng hoa trong lạc thú huyền nhiệm. Vũ trụ hoa cỏ con người là đồng nhất thể trong một chiêm ngắm nhập hòa vào nhau trong vô biên và vô cùng thời gian. MVP đã gói lại tất cả ý niệm của mình bằng kỹ thuật đồng hiện chuyển dịch không/ thời gian: ánh sáng & bóng tối quá khứ với hiện tại pha trộn những nhát cắt ngày sống với nhịp điệu đêm nồng nàn... đồng thời chuyển dịch cái nhìn của cái tôi: khi thành kính khi hưng phấn khi lơ mơ khi nghẹn ngào khi mệt mỏi lọ mọ chán với buồn cả ngờ vực sợ hãi phân  vân. 

Những câu thơ 5-6-7- 9 với tiết tấu khi mau khi chậm vừa miêu tả vừa tự tình vừa tường thuật ...cho phép mở rộng biên độ thơ đủ để dung chứa những ý niệm tâm linh vũ trụ hằng hà và cả hiện thực ngồn ngộn của đời sống buồn vui những bất ổn. Giọng điệu trong ba cõi trời đất và người có màu sắc đậm nhạt khá phân biệt. Không khí "Cửa Mẫu" pha vào chút linh thiêng hỗn độn mờ hoặc không gian của "Mùa trăng" trong suốt đến ngờm ngợp trong khi "Hình Đám Cỏ" lại ngập bờ hoan lạc. Chỉ tiếc giọng điệu của toàn tập hơi nghiêm túc quá có thể không phản ánh chính xác những khoảnh khắc đời sống mà đôi khi chỉ cần tóm tắt trong một nụ cười hóm. Nhà văn Hermann Hess người "dù bị đau đớn quằn quại tôi vẫn tha thiết yêu thương trần gian điên dại này" cũng đã gửi lại nhân sinh một nhắc nhở: "Trong vĩnh cửu thời gian không tồn tại. Vĩnh cửu là một khoảnh khắc dài vừa đủ một câu nói đùa".

* * *

Thơ cuối cùng là "một ngôn đề nhằm vào biểu thức"(4) (un énoncé visant l expression) và những con chữ như mồ hôi rươm rướm rồi tuôn đầy mặt ướt bàn tay chảy vào trời đổ tràn mặt đất. Thơ như hơi thở như máu chảy như ý nghĩ ...nhiên nhiên mà thành  "Bầu trời không mái che". Do đó dù  mang tâm thức con người đương đại nhưng gần như MVP đã thoát ly những trường phái trào lưu đã nhảy qua cái bóng của hiện đại siêu thực lãng mạn với tượng trưng...

          Đừng nghĩ đến bước chân/ Vin em mà bước.

Không không có mê lộ. "Những con đường đều dẫn về Rome!" Bằng những con chữ tung tẩy âm sầm chở mây lên gió chở gió về ngọn cây đám cỏ... với cảm xúc về huyền nhiệm của hai cực động & tĩnh của  sinh tử lẽ yêu thương MVP đã thổ ra thơ và kiến trúc "Bầu trời không mái che" trải ra vô biên từ cổ độ thiên thu về tận thế giới phẳng hôm nay một bầu trời đủ mùi vị đau khổ hãi sợ nghi nan mà cũng ngập hân hoan dục lạc của kiếp người.

Với "Bầu trời không mái che" MVP đã nhận ra mình hay cố tình làm mới mình khi để thơ bước vào cõi tâm linh huyền diệu?   

________________________

1- Thơ Bùi Giáng

2- Bài thơ Haiku của Baso

3- Tư tưởng của Goethe.

4- Ý kiến của Jokobson.

More...

Vĩnh Phúc - Đêm Trịnh & Hoàng Lan "Hoa vàng mấy độ"

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Hoàng Lan là nhân vật trong hai khúc ca của Trịnh : Hoa vàng mấy độ & Như một lời chia tay. Bài hát có từ 30 năm truớc đêm nay lại phục sinh khi hoa vàng một đóa trở về chốn xưa để ngậm ngùi một thuở có vui cùng buồn.

Xin gửi thông tin đến quý bằng hữu . VP  
-----


Vĩnh Phúc

Đêm Trịnh và Hoàng Lan "Hoa vàng mấy độ" (1)

       

         Phạm Thị Hoàng Lan ( Hoa vàng một thuở)



            Trịnh đã đi rồi mây trắng cuối trời nhưng những tình ca ngàn năm còn lại với nồng nàn. Thời gian lãng đãng thơm như rượu (2) và những dấu yêu ngày nào một Diễm xưa Ngô Thị Bảo Diễm một Bống Hồng Nhung rồi Hoàng Lan của Hoa vàng mấy độ ...vẫn em cười đâu đó trong lòng phố xá đông vui.

Rằng con chim ở đậu cành tre còn Trịnh mưa nắng ở trọ bên trong mắt người. Cái tình của Trịnh bao giờ cũng hồn nhiên thánh khiết mà ẩn mật Samadhi (3) không lấm lem tỳ vệt. Rồi một hôm hòn đá lăn trên đồi không rớt xuống cành mai mà chạm một đóa hoàng lan vàng ánh lục để mộng mị cứ lên trời và ngày thơm phức những phố cùng phường:

Em đến bên đời hoa vàng một đóa

một thoáng hương bay bên trời phố hạ

nào có ai hay ta gặp tình cờ

nhưng là cơn gió em còn cứ mãi bay đi

Là phố thơm hay hoa thơm là tình cờ cơn gió hay ta ôm lòng đợi dưới chân cội nguồn? Câu trả lời của Trịnh là một giai điệu cung mi thứ với những quãng hai dìu dặt nở bung một chào mừng sinh nhật Hoàng Lan 25/4/1981. Với Trịnh nào dễ chóng phai trong lòng nỗi nhớ mặc cho dặm dặm chân trần gót mỏi hoa rụng hoa tàn  mù mịt để cơn đau mịt mù .  


em đến bên đời hoa vàng rực rỡ

nào dễ chóng phai trong lòng nỗi nhớ

ngày tháng trôi qua cơn đau mịt mù


Tình cờ những tình cờ cứ xô vào nhau như thể để nhân gian về trọ nhiều nơi /Bâng khuâng vì những đôi môi rất hồng. Sống có gì khác hơn là
ngồi trong những ngày/ nhìn từng hôm nắng ngời ngắm tóc xanh mấy mùa và đợi vườn khuya chân ai về. Yêu thương là thông điệp cuối cùng Trịnh gửi lại chúng ta.


xin cho bốn mùa /đất trời lặng gió /đường trần em đi / hoa vàng mấy độ

những đường cỏ lá /từng giọt sương thu / yêu em thật thà .


Nhạc đã chuyển ngày bỗng lay phay cung mi trưởng lãng đãng bốn mùa cỏ lá gắp giấc mơ yêu em thật thà bay trong cõi mênh mông. Trái tim lớn của Trịnh ở đây vì dù rằng những hẹn hò từ nay khép lại thân vẫn nhẹ nhàng như mây. Dẫu phải nhai rau ráu những bi đát tồn sinh dẫu phải ngậm bao nhiêu mưa móc buồn rầu lòng Trịnh vẫn mở ra vô biên một nhận diện:   


Làm sao biết từng nỗi đời riêng

Để yêu thêm yêu cho nồng nàn


Yêu nồng nàn rồi nhắm mắt tay giăng ngửa mặt đón thiên hà môi nụ cười tươi. Đó là chân dung sống động của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Vâng không cần đ
i đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt chỉ cần một chiều ngồi say một đời thật nhẹ ngày qua...Như một tiên báo hay một định mệnh rụng rời ngày 1/4/2001 đúng hai mươi năm sau lời chào hoa vàng một đóa & Như một lời chia tay Trịnh nằm xuống vì mệt quá thân ta này. Không không có cái chết đầu tiên cũng đâu có cái chết sau cùng Trịnh ơi !  

***

Trịnh đã đi rồi nhưng hoa vàng một đóa Hoàng Lan còn ở lại và đêm nay 19/1/2011 ba mươi năm sau của thuở nào tuệ cảm trắng phau Trịnh ôm tuổi hát có em ngồi (2) hoa vàng lại trở về chốn xưa vì còn bao điều chưa nói. Nói gì? Đôi mắt loang loáng sau cặp kính rộng vành bỗng như sâu hút xa xôi. Sài Gòn 1980 gạo vẫn châu củi vẫn quế nhưng kệ hai anh em vẫn lang thang những chiều chân mây trắng vẫn đêm nến sáp guitare thơ và âm nhạc. Yên sau chiếc PC màu vàng cam của anh Trịnh gần như là chỗ riêng của con bé giáo viên dạy múa bé tí. Sinh nhật hai mươi anh viết riêng và hát tặng Hoàng Lan" Hoa vàng một thuở". Giọng anh khàn đục và như ngậm lấy câu kết một vết thương thôi riêng cho một người. "Không được-  hàng chân mày anh nhăn nhíu - không thể để sinh nhật Hoàng Lan óc eo một dấu sẹo". Và mấy ngày sau đó anh viết bài thứ hai cung trưởng nhưng lại là "Như một lời chia tay". Ôi cái cung trưởng nó còn diết da âm sầm lịch kịch trăm vạn nỗi buồn hơn. Anh bảo đành vậy và lại mỉm cười. Có nụ hồng ngày xưa rớt lại/Bên cạnh đời tôi đây/Có chút tình thoảng như gió vội/Tôi chợt nhìn ra tôi. Về sau lớn hơn Hoàng Lan mới hiểu ra: Trịnh Công Sơn tuyệt nhiên không thuộc về ai và chính những mộng mị nuôi dưỡng tâm hồn và tài năng của Trịnh.

Chiều xuống rồi gió lắt thắt vạ vật những góc phố. Sài Gòn tháng chạp kim đồng hồ nhích dần về phút cuối để kết thúc hay để bắt đầu? Khuôn mặt Hoàng Lan đăm đắm một cơn mơ cứ như muốn nhấp môi (2) vị ngọt/ đắng ngày xưa . 1982 Hoàng Lan lấy chồng và định cư ở nước ngoài. Đã có một đại dương khoảng cách ngun ngút khói bài ca sinh nhật không còn là dự báo. "Như một lời chia tay" đã thành hiện thực. Có những lần nằm nghe tiếng cười/ Nhưng chỉ là mơ thôi.

Mười năm sau (1992) cơ trời đưa đẩy gặp lại anh ở Montréal (Canada) mừng mừng tủi tủi. Anh gầy hơn xưa tóc đã nhiều sợi bạc thân run trong tuyết lạnh. 1998 sau khi vừa xuất viện hai ngày anh vẫn lặn lội ra phi trường đón Hoàng Lan trở về. Lại lệ ngân ngấn lại mi trầm mắt sâu và hát  Đường quen lối từng sớm chiều mong/ Bàn chân xưa qua đây ngại ngần. Chiều muộn hơn và tiếng của Hoàng Lan chỉ còn ri rí một thú nhận đau xót: Hẹn anh sẽ về năm 2000 nhưng Lan thất hứa để không còn cơ hội nhìn mặt anh lần cuối.

***



Trương Nam Hương & Hoàng Lan trong đêm Trịnh



Đêm cà phê "Một thuở" tái ngộ Hoa vàng một thuở. Đèn chấp chới sóng hồ óng ánh lung linh âm nhạc. Những bắt tay chào hỏi riu ríu hàn huyên. Hoa vàng ngồi giữa nhóm thân hữu: vợ chồng nhà thơ Trương Nam Hương Ngô Mai Hà
(phu nhân Ns Phan Trọng Cầu) Nhạc sĩ Lê Trung Tín Lê Minh Hải ca sĩ Quỳnh Như nhà giáo Thu Tuyết nhà báo Hoàng Nhân ... Đêm nay hồn Trịnh phiêu du trắng(2). Tưởng chừng Trịnh mỉm cười độ lượng với bao dung. Thời gian khốc liệt vẫn không thể điểm bạc mái đầu làm nhăn nhíu hoa vàng một đóa thuở nào. Mắt vẫn sáng môi vẫn tươi nụ cười vẫn diễm tuyệt và khi Hoàng Lan cất tiếng hát "Hoa vàng một thuở" trời đất bỗng lặng im tưởng niệm. Bài hát thứ hai " Như một lời chia tay" tưởng chừng nỗi xúc động không làm Hoàng Lan hát nỗi và tôi nghe Tình như nắng vội tắt chiều hôm/ Tình không xa nhưng không thật gần cứ lay nhay hoài trong không gian trong tâm tưởng mọi người.




                      Vĩnh Phúc- Hoàng Lan - vợ chồng Trương Nam Hương



Còn thương nhớ nhau về thắp sao trời
Còn thương nhớ nhau từng đêm bão tố
Tóc ướt trăng thề lời yêu chưa nói trên môi vụng về

Và khi ca sĩ Quỳnh Như vút lên điệp khúc cao vút thì âm ba nồng nàn cứ lãng đãng the thắt nhớ thương. Tiếng hát của Thu Tuyết khép lại đêm Trịnh với "Tình xa" để  Đôi khi ta lắng nghe ta/ Nghe sóng âm u dội vào đời buốt giá/ Hồn ta gió cát phù du bay về. Vâng là phù du bay về trên nóc cao thành phố trong đêm lửng lờ mờ trăng nhạt nhạt. Có chăng vĩnh cữu là một tấm lòng !

Đêm đã xuống mênh mông và tấm lòng của Trịnh chỉ để gió cuốn đi không chỉ cho riêng ai không chỉ cho một người...


Sài Gòn 19/1/01 . VP  

2- Bài thơ Hoa vàng một thuở của Trương Nam Hương viết tặng Hoàng Lan trong ngày trở lại.  

Phục sinh thời hai mươi Lan ơi

Trịnh ôm tuổi hát có em ngồi

Thời gian lãng đãng thơm như rượu

Cứ sợ em về...lại nhấp môi

Trái tim thiếu phụ giờ xao xác

Tuyết cứ mang mang cả xứ người

Đâu biết hoa- vàng- em- một- thuở

Chưa buồn đuôi mắt đã mưa rơi!

Đừng hỏi hoa vàng xa mấy nhớ

Ghi ta còn nhói phím vô thường

Đêm nay hồn Trịnh phiêu du trắng

Cứ sợ em buồn...thổn thức thương!

3- Samadhi: Theo Yoga Sutra (tương truyền là của đạo sĩ Patañjali thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên chịu ảnh hưởng của tư tưởng Bà-la-môn giáo Phật giáo và Kỳ-na giáo) Samadhi là bậc thứ tám (bậc cao nhất) của thực hành thiền định. Ở bậc này sự trầm tưởng và đối tượng của sự trầm tưởng trở thành một không còn phân biệt.

4-Các từ in nghiêng là ca từ của Trịnh Công Sơn

More...

Lê Vũ & Ngựa cũng buồn

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Nguyễn Văn Nhân là người bạn của chúng ta của Vnweblogs với nick : Ngựa cũng buồn. http://nguyenvannhan.vnweblogs.com/

 Gặp anh dăm lần ngồi ôm đàn nghêu ngao. Cứ vui dù tóc bạc rồi. Hỏi chuyện làm thơ anh gù gật : Không làm thơ nữa thì ...chết cho xong . Và tôi biết anh là thi sĩ... thứ thiệt . Viết một bài nhỏ chia với anh chút ...buồn tình

-----



Lê Vũ

Cõi tình lụng bụng mây rời rụng

( Đọc tập thơ " Nuốt trộng quạnh hiu" của Nguyễn Văn Nhân- NXB Văn Hóa Sài Gòn 2010)

Bỏ phế nhân gian buồn chẹt nhẹt

Thẩn thờ đi lượm nắng chiều mưa

Cái mặt tôi ơi dòm phát chán...


Nhân gian nhân thế nhân sinh nhân tình phế đi thôi vì đều chẹt nhẹt buồn buồn chẹt nhẹt. Buồn đi từ cổ độ thiên thu buồn về chiều rượu cạn rồi đầy vun đêm tàn mị mị trăng lên. Buồn cao hơn núi buồn dày như mây buồn mênh mông sóng buồn đậm đặc thành quách cho đêm thắc thỏm cho ngày trỏm lơ. Hỏi cơn cớ buồn Nguyễn Văn Nhân cứ tờ mờ: Tình ngúng nguẩy như mưa ngày bão tới/ Gió u u bật rễ trái tim buồn (Ngúng nguẩy); nhưng đến sáng hôm sau thì thú nhận:

Tôi lượm nỗi buồn như lượm rác/Em đem vương vãi trước sân nhà( Sương khói).

Là em không ai khác khiến tôi vấy vá những cơn buồn vá víu. Cho nên "Nuốt trộng quạnh hiu" và cả "cái mặt tôi ơi" hóa ra cứ lùng nhùng trong một "Cõi tình lụng bụng mây rời rụng"







***

Nhà thơ như thế đã bỏ quên chuyện đời lên xuống áo cơm rách mắt bỏ mặc thiên tai mưa nắng mùa màng cũng mặc kệ thế giới phẳng/lồi với dịch bệnh bạo loạn tâm thần.  Những vần điệu "Nuốt trộng quạnh hiu" không bước qua khỏi một tà váy  Em ngúng nguẩy thì ra em mới rợi. Buồn vui tự đấy mà đi từ đó mà đến: Em ở đậu trái tim tôi mấy bữa/ Giờ ra đi bỏ lại một hoang tàn. Tình là ngọn nguồn và là cả một luân hồi xưa sau: Nhớ em/dạo phố luân hồi/ Vui chân/tìm lại/chỗ ngồi hôm qua. Thành ra nẻo giác bến bờ của thi nhân chẳng dính dáng gì địa ngục thiên đường. Mắc chi cõng Phật về chùa/Theo em xuống núi cợt đùa nhân gian (Cõng Phật về chùa). Em trên vai nụ cười trên môi NVN tự tại như nhiên và khoắt khuya nằm nghe giun dế huyên thiên tỏ tình. Không Chúa không Phật nhưng nhà thơ chưa bao giờ là tử đệ của F.Nietzsche hay M. Heiderger học đòi hiện sinh chủ nghĩa. Duy nhất chỉ có em là hiện tồn một vĩ đại trông ngóng: Em có về không tôi khép cửa/ Ngoài kia nghe gió đã lên nhiều. (Bão rớt)

"Nuốt trộng quạnh hiu" vì vậy không hề là một hành trình tìm kiếm bản thể với tâm linh cũng chẳng bận tâm phân biệt hiện hữu với tồn tại(1) quẳng đi những "siêu nhân"(2); mà là cuộc trò chuyện giữa tôi & em. Ô kìa nhân sinh có nghĩa gì đâu ngoài mấy đĩa đậu rang cái miệng trệu trạo hai con mắt mười ngón chân côm cốp cụng ly ly dốc đáy cạn những mặt người húng hắng ho  và tôi về:

Thôi về khỉ đột đười ươi/ Tôi dìu tôi té xuống đời quạnh hiu.

Là tôi khỉ đột đười ươi nên dù có tụng mười phương Phật Chúa cũng bằng vô dụng vô dụng thôi:

Nam mô tứ phía đìu hiu mộng/Vẫn một mình ta ngó mặt ngày

Buồn tự tiền căn vô lượng kiếp/ Rót mãi vào đêm chén rượu đầy (Nam mô)

            NVN đã đi đi về thể lệ lâm li đi tìm một nghĩa tương tư mộng tìm chiếc đũa lạc đôi dép rớt vào lòng đêm một bàn tay mềm đôi môi thơm mái tóc; tất cả là "nhan sắc tình". Trời đất nắng mưa buồn vui đều khoanh tròn một điểm trung tâm sáng: Em bất tận để mà eo óc cợt cười sậm sột điêu linh điêu đứng.

Xin đừng ngọ nguậy tình yêu/Lòng buồn quên khép lạnh nhiều hiên mưa (Ngọ nguậy)

Em đi em gọi để tình lật đật theo chân để đêm riết róng và chỉ nửa nụ cười cũng quá đủ để nhấp cạn chiều:

Cho tui xin nửa nụ cười/ Đem về dầm rượu uống chơi đỡ buồn (Chu cha ngó lại là em)

Là nhà thơ đang yêu đến mê man tàng tịch nên cứ dầm dề những cung bậc nhớ thương đau đớn hờn giận. Có khi buồn nở thảng thốt trong nụ cười tưa tướp máu: Chu cha tình ghé thăm tui/ Ngồi chưa nóng đít cáo lui sao đành( Chu cha ngó lại là em); có khi buồn sâu hút điếu thuốc với tàn canh: Nửa đêm lặng lẽ ta ngồi/ Thắp lên điếu thuốc tạ đời hồn nhiên(Tạ); có khi tưởng nhẹ tênh hênh một lóng cóng thiết tha với lọng cọng buồn: Em cầm giọt lệ đi đâu/ Bỏ ngày đứng ngóng rầu rầu nước xuôi (Đành đoạn) nhưng cũng có khi buồn nổi loạn vật vã với cơn mưa khuya ngày vàng lá: Buồn ai riết róng lên khuôn/ Yêu ma tình mộng điên cuồng trùng vây (Đay nghiến). Tâm sinh để tình vọng động nên thiên nhiên mưa nắng cơn bão bùng chỉ là cái cớ để nhà thơ dốc cho đầy túi nỗi buồn thường trực. Ngày đã cạn. Phố buồn thoi thóp. Nắng. (Ban Mê).

            NVN chưa bao giờ ngộ chỉ vờ vịt ngộ kiểu như: Nằm giữa Niết bàn thân rất nhẹ/ Ngủ say lòng chẳng bận vui buồn. (Niết Bàn) vì nếu hỏi anh Niết Bàn ở đâu nhất định anh sẽ chỉ ngay mặt Tình:

Tôi yêu như kẻ nhập đồng/ Hét lên như thể dứt công án thiền. (Công án thiền)

Câu trả lời đã rành rành thưa thốt. Tâm linh nằm trên một đường bay của Tình nên tiếng hét của anh hoàn toàn khác với "trường khiếu nhất thanh "(3) của Không Lộ thiền sư. Và nụ cười em làm tôi no đủ để "viên thành": Cuộc đời đỏ đỏ xanh xanh/ Cười đi em đã viên thành một tôi. Cuối cùng tự nhạo tự trào cái mặt râu ria muốn bứt râu trồng hiên nhà em thành ra là một phản ứng một cách thế "buồn tình".

***


Bộ mặt TÌNH gần như bị/được khai thác đến cạn kiệt thế nhưng hơn 100 bài thơ trong "Nuốt trộng quạnh hiu"không nhàm không nhảm không lặp vì tác giả đã thực sự vận dụng một hệ thống ngữ ngôn phong phú giàu hình tượng của riêng mình. Đặc biệt là những bài lục bát những bài thơ giàu Việt tính trên đường bay của chữ. Những từ Hán Việt đèm đẹp trang trọng đài các gần như bị hạn chế đến mức tối đa. Ở đây ta chạm mặt thường xuyên những từ láy điệp âm điệp vần thuần Việt cả những từ dung tục trên cửa miệng thường ngày. Cò kè cắc ca cắc củm cà khịa cà chớn cà giựt lì lợm lui cui làm reng lại rứa sật sừ côm cốp lèng èng trỏm lơ thày lay tùm lum chùm hum tưng tưng lọng cọng...Mỗi từ trong lòng tay của NVN là một thế giới của âm thanh của tâm trạng của hành vi những sắc màu.

Chu cha lòng cũng luông tuồng/Trống huơ trống hoát mưa luồn gió lay. Một không gian trống cõi lòng trống nhà trống trống đến rỗng rỗng đến không chỉ còn gió mưa mặc sức tung hoành; lại nghe ngùi ngùi ngậm tiếng cười vờ vịt khi em ngồi chưa nóng đít đã cáo lui. Trống huơ trống hoát đã phát huy tác dụng của nó: rỗng nên vô vọng níu giữ. "Chu cha"che nỗi đắng chát còn"luông tuồng"phớt lờ sự vụ kiểu thây kệ khi bất lực.

Thấy lòng cũng đã rách hung/ Một bình xương thịt bùng nhùng sân si

Những "rách hung" với "bùng nhùng" bày biện ở đây không chỉ một cái tâm te tướp mà còn hình dung lên một thân xác thui đen xương cốt gân da sụn. Chữ như thế đã mở rộng trường ngữ nghĩa trường liên tưởng mở cả những khoảng lặng giữa hàng chữ. Tình ngúng nguẩy như mưa ngày bão tới...Em ngúng nguẩy thì ra em mới rợi. Nếu "Tình ngúng nguẩy" diễn tả cái "động" của tình tình nhảy cỡn tình đi thì "Em ngúng nguẩy" lại là cái "hình" nhìn từ phía sau khi em quay lưng.. Rồi lại Nghe râu sè sẹ hoa râm hẹn thề. "Râu sè sẹ lộn xộn râu ria buồn chẹt chẹt...". Những câu thơ như thế đầy ám thị rất Việt rất NVN đã xóa nhòa ranh giới giữa ngôn ngữ nói & viết giữa văn học bình dân và hàn lâm. Đồng thời ở đây cùng với  việc chối bỏ chủ nghĩa đặc tuyển (elitism) và tính chất nghiêm cẩn (seriousness) NVN thể hiện rất rõ tâm thức hậu hiện đại (Postmodernism): cợt đùa nhân gian...

Giọng điệu của "Nuốt trộng quạnh hiu"còn là sự pha trộn kết hợp giữa truyền thống và hiện đại cũ và mới. Vẻ đẹp của thơ vừa âm hưởng Đường thi và hơi thở ca dao lại trộn một chút ngông của Bùi Giáng một chút thiền vị của Phạm Thiên Thư với sắc nét của Tố Như chút lay phay của Trịnh. Chầu rìa là một ví dụ tiêu biểu hội tụ các nhà các sắc màu trong ngữ điệu một bài thơ:

Con tim bỏ lại bên chiều/Theo em xuống phố đìu hiu mặt người

Thẩn thờ mấy cánh hoa rơi/Mưa đêm rã rích tiếc đời phù vân

Hững hờ nước vỗ lần khân/Nằm nghe sương rụng tần ngần nửa khuya

Cõi lòng lộn xộn râu ria/Nghỉ chơi sao đặng chầu rìa cũng vui.

Nếu "đìu hiu mặt người" là đường nét của Nguyễn tiên sinh và Trịnh thì "phù vân" là cái ảo của Phạm đến "râu ria chầu rìa" lông ngông cà cuống thuộc họ Bùi; trong khi "nước vỗ lần khân"mang chất ca dao thì "sương rụng tần ngần" lại diễm lệ kiểu Đường Thi.

           

***

Thơ trước hết là cuộc đối thoại với chính mình với "cái tôi thứ hai" sân si và nhà thơ là người hát rong phát biểu "tiếng của mình" vào cõi mây cõi gió cõi đời.Tưởng như tóc râu rồi cũng ngược ngạo khi tàn cuộc ngày tưởng như tiếng thét khoắt khuya để "hàn thái hư"(3) nhưng không NVN viết lên tường vôi trắng lên diệp lá hồng khi nỗi mình rối bời bận bịu cháo lú bùa mê. Thơ chẳng bận tâm giáo điều với khuyến hạnh chẳng quan tâm chi ma quỷ với thần linh. cũng không mơ màng bản thể với nhân sinh. Thơ mang cái vẻ "ngây ngô" của một kẻ "Đương không cà giựt mỉm cười/Đương vui bè bạn lại ngồi nín thinh/Đang đêm trở giấc giật mình/Đang người đứng đắn thành người ...mê thơ". Với lục bát NVN đang trở về với Việt tính dân tộc bằng chính những con chữ có cánh và tôi tin anh sẽ sống mãi để tiếp tục làm thơ ...Tình./.   

TP Hồ Chí Minh 5/1/2011. LV

1-Quan điểm chủ đạo của  M. Heiderger:  phân biệt hiện hữu khác với tồn tại
2-Quan điểm của tác giả "Zarathoustra đã nói như vậy cha đẻ của chủ thuyết siêu nhân. 

3- Không Lộ- Ngôn hoài- Một hơi sáo miệng lạnh bầu trời 






 

More...

Chùm Thơ Vĩnh Phúc trên trang web của Ns nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Vừa qua Nhà thơ Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo giới thiệu chùm thơ của Vĩnh Phúc trên Nguyentrongtao.org . Xin được gửi lên chia sẻ với bằng hữu. Cám ơn Nhạc sĩ Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo đã ưu ái. Chúc tất cả một mùa Giáng sinh an lành một năm mới phúc lạc
http://nguyentrongtao.org/2010/12/23/th%c6%a1-vinh-phuc/

----
NTT: Vĩnh Phúc là một nhạc sĩ. Âm nhạc của anh chứa đầy giai điệu buông thả chuông thờ. Anh cũng là một người tai mắt định thẩm thơ với một số bài viết đầy chính kiến. Và anh làm thơ. Thơ anh heo hút mà ánh lên đôi đợt sóng Cam Ranh xa vắng. Kìm nén đến khô thắt thế sự buồn và trào dâng hẫng hụt chốn tình mê. Nhân tập thơ "Kinh tuyến đen" của anh vừa xuất bản NTT.ORG xin giới thiệu cùng bạn chùm thơ dưới đây




.

Vĩnh Phúc

THƠ VĨNH PHÚC  


Rỗng ngày


ngày rỗng buồn lên mặt trống rỗng

ta rỗng buồn xuống mặt trời đen

cây đàn thùng cơn cớ mùa cọc cạch

chiếc xe thồ bi kịch làng quê


con trai lên thành dốc rượu đến cạn chiều 

đêm quán bar sàn nhảy váy hoa

con gái quần bò loạt soạt phố

nhuộm tóc gọt móng tay tỉa lông mày

bán đôi môi môi hãy còn tươi

bán thân thể còn nồng hương cốm

mua giấc mơ phù hoa

Đài Loan Thái Hàn Nhật Ấn


mẹ ngồi nhai ký ức đồng trưa

gió nồm nam

không còn ai

bãi tha ma xám ngày mưa

phế hoang cỏ

chưa ai khiêng đi bán

mẹ khóc

lệ đã mù 


ngày rỗng buồn lên mặt trống

rỗng



Ơi em mùa thu Hà Nội

                         Cho Nguyễn Liên  

Ơi em mùa thu Hà Nội

Chỉ một thở dài buồn thổ khói chân mây

Chỉ một mắt liếc mặt trời chợt ngã

Một vành cung môi cười thắp lại mờ sao


Hà Nội ngày cứ phi Hồ Tây mưa lao đao

Áo căng buồm chạy trắng một vai đầy

Anh lộ thiên phím tình kêu ngần ngại

Hà Nội rứt ruột anh mộng du xanh


Hà Nội đêm hoa sữa nồng nàn ngực ấm

Đường vô vi em bay ngang bóng sao

Cuộc chữ chưa bày trăm năm đã cạn

Heo may gầy tóc xõa ngọn gầy hao


Ơi em mùa thu Hà Nội

Dưới gốc cây du em về lặng trắng

Lời của hương lục địa vẽ chân mày

Ăm ắp gió luân lạc một hồn cây


Hà Nội

Cho anh về trú mái hiên em phố khói

Eo óc khóc cười quên mấy nỗi nhân gian



Tam tấu tháng mười
 

1- Bóng Thủy


Tháng mười

Mưa ri ri

Bóng thủy bay vết chân cỏ rậm rì

Lầu em in cửa sổ mặt trời im ỉm

Vệt mi cong xanh đen xanh đen


Tháng mười

Mưa hoa lê não nùng

Eo thanh xuân đầm đìa 

Vi vi dặm không mấy nẻo

Ngày thứ hai hai

Hẹn dưới cội thông già


Tháng mười

Bóng thủy xập xòe mưa ướt mặt

Ngày trườn ra : hai con hai

Trên đỉnh mùa


2- Sinh nhật em


Anh mua hết Pleiku những bông hồng đỏ

Trang sức cho tháng mười

Ngày thứ hai hai

Như một niềm bí mật

Trời xanh mắt em xanh

Cánh môi đỏ nụ hôn đỏ


Hãy thắp nến lên khắp Ngân hà

Những ngọn sao tỏ những ngọn sao lu

Những ngọn đăm đắm những ngọn nồng nàn

Những ngã ba trời những chân mây mắt trắng

Sinh nhật em phố núi mộng du ngày

Sinh nhật em trời ngu si anh ngu mê


Hãy thắp lên phố những ngọn nắng

Những ngọn vàng mơ những ngọn hồng đào

Sinh nhật em quả táo ngon nhức răng

Anh về làm tổ cắn một miếng hồng ngọt


Hai hai ngọn thắp lên

Cho tháng mười

Hai hai tiếng đàn trong veo

Hai hai nụ cười đỏ như mặt trời nhu nhú 

Sinh nhật em


3- Sao Thủy


Elip hình hẹp Sao Thủy những rãnh sâu

những gò núi kim loại

88 ngày vòng quay mặt trời

một hành tinh đầy lửa

bí mật của thiên hà


Sao em là bí mật của anh như thể

300 dặm xa phía Tây núi cao

Đường lên chân mây như xác vỡ

Đường về thu không thu chiêm bao


Có ai núp bóng sao ...

Pkeiku trắng sương mù *

Mắt anh cũng mù sương trắng

Màu khói màu gió màu mắt em

Tìm gì tìm gì khói ba sinh


Sao Thủy

Ngày thứ hai hai thăm thẳm

Khóc

Tháng mười mưa ri ri

                                 

*Thơ Vi Thủy


Sòng phẳng bằng thịt da


Chỉ có thể sòng phẳng khi hoàn toàn tự do

lựa chọn một màu áo miếng phô- mát đầu bò

một kiểu tóc màu son môi loại nước hoa

một niềm tin mặt trời

sột soạt chú ong chớp cánh đường bay

không phải hoa đỏ

là hướng dương vàng


Chỉ có thể sòng phẳng khi tự do suy nghĩ

nhấm nhá nhát cắt hiện sinh nhai

miếng bánh vẽ mơ mộng

trực giác bay lên soi

một màu mắt

nguồn sáng vành cong một điệu cười


Chỉ có thể sòng phẳng khi đối thoại

về những vết lõm dị dạng những nưn nứt suy đồi

và mở môi bằng tiếng của mình

không cần nhốt ẩn ức trong hõm mắt vòm họng

không cần dụn dịn tụng ca nhan sắc

như một giáo điều quen thuộc


Sòng phẳng cuối cùng là nhận diện

không phải bằng giấc mơ chiếc mặt nạ

bằng thịt da

phơi mở ...


Ly dị thôi

                     

Ly dị thôi hơi thở em run mù trắng xe trong mưa

Đường dốc quanh dột doạt Pleiku kinh gió mù

Tôi ăn thế giới những con nộm hoa hòe sói

Bỏ đi những cột nhớ ngã ba tù


Ly dị thôi mắt lá răm buổi sáng ngực len

Cà phê đắng ngọt vị môi em

Khúc Romance thoát xác ngẩng đầu phương Bắc

Em chúm chím biển trầm tích phục dưới chân


Ly dị thôi

Những ngón mưa dài ngọn bay rát mặt

Vòng tay em trú thắt cổ nỗi buồn tôi

Phố lặng trắng lầu im hơi trăng khốn quẫn

Đường lên mê kêu hoảng mưa hoang


Hơ hơ ly dị thôi

Em đi với ai

Làm ta ghen quá thể...

6/10/ 08


CƠN TRỤY TIM ĐỎ


chếnh choáng ngày nhịp bốn mùa quay

em không kịp buồn cơn trụy tim

giật tung những ngón tay kim loại hể hả 

cắm sâu vào từng thớ thịt nâu sẩm

bụi mù thở cấp cứu

nhan sắc Tây Nguyên ngửa mặt lên trời khóc

sale cochon * 

***

ĐăkNông giấc mơ quặng & những khế ước quỷ ma

mụn nhọt trí tuệ nặng mùi chua nhược tiểu

điếc mù câm không thấy

mắt đồi chè ngập trong bùn đỏ

lũ côn trùng chạy loạn

lòng suối huyết dụ

cánh chuồn chuồn rụng từng mẫu vụn

thời gian mọc cánh tay èo uột

báo tang

những lá phổi hoại thư từ trứng nước

***  

mặt trời Lộc Thắng **màu bụi đỏ kinh nghi

ngã ba tù mù những gã Tàu mặt thớt

hám gái và rượu

bình minh vắng tiếng chim trong đám mây sưng tấy

thủng nước sùi sụt

đất bị thương bầu ngực ban mai nức nở

***

ai gánh cho em những tật nguyền hôm sau

ai vá cho em nhịp tim rối mùa màng

ai che cho em cơn lốc xoáy

Tây nguyên nát bét

mưa nước mắt nhật nguyệt cũng nhàu rỉ

xếp lại chiếc váy màu hy vọng bầu trời

đỏ lên thôi vì thánh thần ngu muội.

Tháng 3/09


* Đồ lợn

**Thị trấn Lộc Thắng- xã Lộc Phú và xã B Lá- thuộc huyện Bảo Lâm- Lâm đồng Một trong những  trung tâm khai quặng Bô-xít

More...

Vĩnh Phúc & Trương Nam Hương : Ký ức phố

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Nhà thơ Thạc sĩ văn học Huệ Triệu đã viết về nhà thơ Trương Nam Hương :


Mang Hà Nội theo suốt hành trình thơ cũng có nghĩa là mang Hà Nội theo suốt những thăng trầm của đời mình. Mười tập thơ của Trương Nam Hương chưa tập nào thiếu vắng Hà Nội thiếu vắng những khắc khoải về Hà Nội. Xa Hà Nội từ năm 12 tuổi cũng tức là  xa những kỷ niệm ấu thơ hạnh phúc nhất được ở bên mẹ bên bà... Dễ hiểu vì sao ký ức tuổi thơ Hà Nội lại trở thành nơi nương tựa tâm hồn nhà thơ trong suốt cuộc đời.

Trong một lần trả lời phỏng vấn Trương Nam Hương bộc bạch: "Mỗi lần viết về Hà Nội là một lần tôi được "truy lĩnh" những năm tháng hồn nhiên trong trẻo của đời mình...". Mới nghe thấy vui vui ngồ ngộ nhưng ngẫm một chút thôi tâm sự của nhà thơ dễ làm ta cay sè khóe mắt bởi lẽ song hành với "truy lĩnh" niềm vui cũng là gặt hái về bao nhiêu tiếc nuối ! Có thể nhận ra sự đan xen hai nét tâm trạng ấy trong những câu thơ đầy ắp hương vị sắc màu Hà Nội:

Hà Nội trong anh là quả sấu hườm

Lăn chua ngọt dọc thời bé dại

Que kem cầm mát lạnh gió Hồ Gươm

(Ký ức Hà Nội)


Vĩnh Phúc xin giới thiệu thêm bài thơ mới của Trương Nam Hương : Ký ức phố để chia sẻ với bằng hữu. Chúc các bạn vui với âm nhạc & thi ca

Kí ức phố

(Nguyên bản )

            Trương Nam Hương


Hà Nội chậm về

Heo may thầm nhắc

Mùa rét trên tay

Nắng phố chờ anh

Xanh cuối con đường

Mắt phố nhòa mưa

Mái rêu nghiêng buồn


Chưa ngỏ lời yêu

Cây nhành đã biếc

Em nồng nắng  Hạ

Lại  đằm mưa Thu


Chưa ngỏ lời yêu

Môi mùa đã ướt

Thương năm mặt hồ

Sen chưa đến hạ


Anh hỏi khói sương

Vừa quen vừa lạ

Ai vịn gốc si

Hỏi trăng mười bảy

Sương khói Tây Hồ

Che em chẳng thấy

Hỏi mùa hoa sấu

Hỏi màu ngói nâu


Hỏi xanh ngày cũ

Về nơi bắt đầu

Hỏi nghiêng phố nhớ

Bây giờ em đâu?

                                    
                                     Khúc hát : Ký ức Phố

                                    Thơ : Trương Nam Hương

                                    Nhạc : Vĩnh Phúc

                                    Trình bày : Quỳnh Như


More...

Vĩnh Phúc- Gió Phương Nam - Lam Giang nước trôi

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Hồng Lĩnh núi non cao

Sông Lam sóng lao xao

Sông Lam - núi Hồng là biểu tượng của xứ Nghệ. Vẻ đẹp kỳ vĩ của Hồng -Lam là nguồn mạch sáng tạo thi ca hội họa của biết bao thế hệ thi nhân mặc khách. Gió Phương Nam đã thơ thẩn đi về và thơ dâng hương lên trời ...

Có một dòng xanh nước trôi

Núi Hồng soi bóng muôn chiều

...

Lam Giang Lam giang

Nước mang phù sa lặn vào sâu thẳm

Có giọt lệ nào của mẹ ta không ?


VP cuối tuần xin giới thiệu bài hát phổ từ thơ GPN . Bài hát là một khúc ru ta về với nguồn cội sông xanh với Bến Thủy Cửa Hội... mà nao nao lòng

Chúc các anh chị blogers cuối tuần vui vẻ .

VP


Gió Phương Nam  

nguyên bản thơ  

Chuyện Một Dòng Sông


                                  
Kể tiếp nghe anh chuyện một dòng sông
nước trong xanh núi Hồng soi bóng
như tình Cha cao vời lồng lộng
bên tấm lòng của Mẹ bao dung
*


Người ra đi còn nhớ hay quên
con đò nhỏ cắm sào đứng đợi
đêm trăng thanh gió ngàn đưa với
ru ta vào... bớt giận lại thương
*

Nắng thu về sông lại vấn vương
cố nhân hỡi cuối trời xa lắm
nước mang phù sa lặn vào sâu thẳm
có giọt lệ nào của mẹ ta không
*
Lam Giang ơi xuôi về Cửa Hội
để cho ta nhắn gửi đôi lời
Hải Âu nhé đừng mang tin báo bão
cho lòng người sóng cuộn trùng khơi
*
Theo thời gian vỗ nhịp êm trôi
nuôi giọng hát câu hò điệu ví
nối gữa đôi bờ chiếc cầu Bến Thuỷ
một tình yêu xanh mãi bên đời






Khúc hát : Lam Giang nước trôi

Thơ : Gió Phương Nam

Nhạc : Vĩnh Phúc

Trình bày : Tâm Linh

Phối âm : Thể Hiện



More...

Vĩnh Phúc- Bùi Thanh Tuấn - Ngày Mười Hai Tháng Năm

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Mưa mưa và mưa. Phổ khúc mưa để chia với Bùi Thanh Tuấn những cơn mưa tình nhân trắng phau mặt buồn mà lâm li như thể .

Xin gửi lại đây chia vui với bằng hữu những mưa gió lên ...



Nguyên bản thơ

Bùi Thanh Tuấn


NGÀY MƯỜI HAI THÁNG NĂM


Chiều tháng năm
mưa
phố mù sương
không đủ nến thắp hết con đường
sinh nhật co ro trong quán
hát bâng quơ
nhớ!


Em không kịp về
ngày mười hai rớt xuống thềm loang nước
những vệt sáng hờn tủi
là nước mắt trời
cuốn ngày mười hai theo bài ca xưa...


Happy Birthday
anh hát khẽ cho mình
đôi tình nhân rời khỏi quán
tay trong tay
mỉm cười
chắc họ nói với nhau về hạnh phúc
 
Mưa nhẹ dần
làm sao giữ những hạt còn sót lại
anh thèm được khóc
như trẻ thơ
khóc
như ngày em xa anh
 
Xung quanh anh bây giờ
vạn vật lắng xuống
mùi gỗ thoát ra từ chiếc ghế không người
thấm vào quá khứ
lễ hội tàn trong bóng đêm...


Khúc hát : Ngày mười hai tháng năm



Thơ :   Bùi Thanh Tuấn

Nhạc : Vĩnh Phúc

Phối âm & trình bày : Anh Nguyên



More...