Vĩnh Phúc - Chùm thơ cho mùa

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

 Lâu rồi để nhà trống vắng đành gửi một chùm thơ chia sẻ với bạn bè

Chúc các bạn vui vẻ - VP  

 

Vĩnh Phúc

Chùm thơ cho mùa

Mùa đông một cơn bão; mùa xuân một tiếng sấm; mùa hạ cánh chim lạc và mùa thu cuốc xe thồ…trong mưa

 

Kẻ lừa dối vĩ đại

 

*

Vòm trời mông quạnh những áy náy sao tắt lửa từ nỗi lặng im độc thoại . Bình minh mở trong vòm miệng những cái loa sắt rò rỉ. Ketsana [1] miền Trung bão cấp 13 giật cấp 15 lũ quét sạt lở đất & ngập úng. Gái quê bùn gót trẻ con lơ ngơ... những hợp đồng bán mua diêm dúa phố. Máu lênh loang những kinh giao thông ngang dọc dốc đèo phì phọp nằm lăn sinh thể cháy đen giẫy giụa điện người linh hồn lật bật tìm cổng trời vừa khép. Iran thử tên lửa tầm xa hứa những tận diệt đen những phê chuẩn nghị định và tấn phong chức vụ chưa ráo mực đỏ đặt bên những nhảy lầu chóng mặt của chấn thương sọ xám...

 

*

Bình minh dàn đồng ca của những chiếc lưỡi thủ dâm liếm láp lớp sơn quét lổ loang của dịch bệnh tham nhũng & chuyên chính trò người & ngợm. Những khủng long đạo đức vung vãi tinh dịch già nua lộ thiên ngực trẻ cưỡng hiếp tập thể từ IDS[2] đến bầu trời mặt biển và khoảnh đất cư trú của chân đất. Những lỗ chỗ gió những chú mực vàng nâu lốm đốm cắn vào mặt trời không đỏ mặt.

 

 *

Bình minh nôn những chân mây trắng trắng lập lờ hứa hẹn dân sinh trắng tuyên ngôn nhân quyền trắng mùa tràn nước lũ. Nhà cứ nhỏ và phố bệnh toàn phần với cống đen ổ chuột những lô cốt nhập nhằng tự do cơn hen tim mùa đông châu Âu mắt tâm thần khói ma tuý ngầy ngật. Biển Đông tập trận Trung Đông máu me phố ngày Châu Phi xương xẩu gầy rạc với đồng tính HIV và Osmel Sousa [3] đôi mắt phẫu thuật nhan sắc Venezuela.

 

Bình minh không có lời ru mẹ quê không chùm arpège dương cầm rắc mật ngọt lầu im không hương trà tinh khiết Nhật Bản không cánh cửa hồn nhiên tinh mật samadhi[4] không cả Lô Sơn[5] khói toả sông biếc mờ và câu kinh cứu rỗi Do-thái giáo. Dàn đồng ca trỗi khúc thất nghiệp & ngụ cư chín trời mở huyên náo những đồng đô thơm phức đập tan nát nhân lý khi tung hô bạo loạn và con nước không theo kịp váy ngắn

 

*

Hắn ú ớ giấc mơ về sáng thân cứng đơ vải liệm cuống họng bị cắt vẫn khò khè thở nguồn cơn phẫn nộ: Bình minh Kẻ lừa dối vĩ đại.

 

Cam Ranh 29/9/09.

[1]Ketsana: Cơn bão số 9 đổ bộ vào Quảng Nam – Đà Nẵng ngày 29/9/09. 

[2]Viện Nghiên cứu Phát triển (Institutes of Development Studies - IDS) vừa tự giải thể ngày 14/9/09 để phản đối QĐ/97 của chính phủ.

[3]Osmel Ricardo Sousa Mancilla: tay phù thủy trong ngành công nghiệp kinh doanh sắc đẹp tại Venezuela.

[4]Samadhi: Theo Yoga Sutra (tương truyền là của đạo sĩ Patañjali thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên chịu ảnh hưởng của tư tưởng Bà-la-môn giáo Phật giáo và Kỳ-na giáo) samadhi là bậc thứ tám (bậc cao nhất) của thực hành thiền định. Ở bậc này sự trầm tưởng và đối tượng của sự trầm tưởng trở thành một không còn phân biệt. [Tiền Vệ phụ chú]

[5]Bài thơ “Lô Sơn” của Tô Đông Pha:

Lô sơn yên toả Triết giang triều

Vị đáo bình sinh hận bất tiêu

Đáo đắc hoàn lai vô biệt vị

Lô sơn yên toả Triết giang triều.

 

 

Tháng giêng ánh sáng & nàng

 

Không biết để làm gì. Những ngón tay cứ múa phím dương cầm trắng khúc Romance gõ gõ bàn vi tính một bài thơ tình.

 

Không biết để làm gì. Căn phòng cứ hắt ánh sáng mở & đóng những dung dịch trí nhớ vai trần em trắng Trung Du loang ánh trăng

 

Không biết để làm gì. Những chuyến xe chúc ngược hồi tưởng hồi kèn ong óng ngã ba cột đèn mưa ngã bảy một ánh nhìn cắm cọc đợi chờ.

 

Không biết để làm gì. Cọp chạy đi mèo tha lại. Những ngọn gió cứ mơn man cái đuôi chồn trắng muốt phong lan mặc cho tình nhân hẹn hò công viên đá...

 

Không biết để làm gì. Những cái miệng cứ cắn đỏ hạt dưa những cái mặt nạ cứ đi về trên sàn diễn khuôn mặt của chính nàng. Tôi hỏi nàng vết thương ở đâu. Nàng chỉ tay lên trời vẽ một vòng cung mặt biển bảo đã đem thế chấp ngân hàng vay một tiếng sấm mùa xuân.

 

Không biết để làm gì. Sáng nay cà phê chảy như bão rớt và nàng nở nụ cười với tôi tóc bạc. Hoá ra bầu trời hôm nay trắng mơ mơ tháng giêng mở một đầm ấm gia đình ngọn cờ bay trên nóc phố mắt mẹ cười dài xanh lại từ những năm tháng gieo neo.

 

Có thể nàng không biết nhưng tôi biết. Tháng giêng & ánh sáng cần cho mọi ngày. Mùa đông dài và mặt trời đã thức...

 

Lạc

 

1.

hót một con sẻ nâu tiếng chim lạc

phiên chợ bán mua nịt ngực băng vệ sinh

vòng vây những tham luận chữ& nghĩa

thẫm mỹ văn hóa 

chim chết

trong dai dẳng định kiến hương thơm thời thượng

 

2.

bay cò con lạc phố lạ

lòng đường ồn ĩ bụi con kinh đen

những chiếc khoen tai phi giới tính

va vấp suzuki siêu tốc

máu lênh loang

 

3.

tôi cơn giông bị nhốt vòm khí quyển trì trệ

không thể xuất tinh

bụi cỏ bên đường nhiễm độc tháo mồ hôi

lưng trần em tam giác da sậm bóng tối

 

4.

những viên thuốc cường dương xanh

những tuyên ngôn đỏ rực

thời gian phi nước đại

không hồi xuân

 

Tháng 4/08

 

 

Thu Pleiku

Tạp bút thơ

 

*

Tôi lỉnh kỉnh vở sách ba lô. Ngày Pleiku gói bốn mùa xuân hạ bốn mùa mở một thiên thu thường lệ chân dài bít tất lặng trắng dốc sương. Nắng non non da em nõn như là .Thu áy náy dặm dài . Thu chiêm bao miền sương Biển Hồ đầy thu vỡ tiếng dương cầm cuối phố nhà em mắt bóng sao độc tấu quỹ đạo loi thoi lá vắng...

 

*

Tôi chảy vào Sê-san sông mở trời thu xanh thủy ba ngầm màu cổ xưa ngấn lệ cơn giông. Viên sỏi trầm tích bí ẩn lau lách buồn địa đầu những thán từ nhẫn nhục màu da bánh mật . Chảy đi sông ơi cho hào phóng phù sa dâng lên trời cho Yali* cuồn cuộn nước thác bay . Mây bay !

*

Tôi chạm mặt Hạ Vàng ** thu sớm mai cà phê giọt chậm đen lâm li ri ri giấu những đợi chờ nhân sinh ngon ngót .Cầu bên kia chuyện kể những kẻ bỏ quên huyên náo vùi xuống lòng hồ bầy thủy quỷ mặt trơ khấc . Buồn chi tiếng ra đi ! Sống nhạt không bằng thay vở trắng …Cà phê đen tê mê chậm…

*

Tôi chạm em trăng cũ mày vòng nguyệt thu mới áo vàng lay ngực búp. Lom khom bóng ngày con kiến leo ngõ cụt. Buồn tôi môi son em một mi li tóc cách khoảng 30 hoa niên tóc bạc. Thở phào đi anh ! Không có ngữ pháp may sẵn áo cho một chữ tình. Vô ích nụ cười tôi đóng mốc . Thu không ngủ trên mọi thị phi phân biệt …

*

Thu ở trọ đêm Pleiku phố sáng bù xù tóc bóng cây . Khoắt khuya không ai đưa đám tình tôi. Ba lô vở sách tôi đi . Trời chưa sáng.. Pleiku giấc ngủ mù …

                                                                                                                    

Pleiku 17/8/09

 

  • Thủy điện Ya Ly  được xây dựng từ 1992
  • Tên quán cà phê ở PK

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

More...

Phan Vũ đi và lạc - Lê Vũ

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Mùa xuân gặp thi sĩ Phan Vũ ( tác giả trường ca " Em ơi Hà Nội phố"  năm nay đã 87 vẫn phơi phới bên cạnh phu nhân Diễm Chi trẻ trung ( kém chồng 35 tuổi )

Viết một bài nhỏ để chia sẻ.

Xin gửi đến quý thân  hữu và bạn đọc

Lê Vũ

( Bài đã đăng Kiến thức ngày nay số 739 ngày 20/2/2011 ) 

-----




Lê Vũ

Phan Vũ đi và lạc                            
tạp bút



Phan Vũ 

Từ buổi tóc còn xanh những chuyến đi đã mang mang ám ảnh "Ta lại xếp mớ hành trang đã bao lần xếp lại/ cho chuyến đi chưa có buổi lên đường"(Đợi chờ). Đi một hành trình dịch chuyển một dấn thân hay một kiếm tìm ? Câu trả lời neo lại đâu đó nhưng mặc kệ Phan Vũ vẫn giẫm lên những rạn nứt im lìm vẫn thí thân cho những tình cờ cuộc đi để rồi lạc:  Một con đường chia thành trăm ngả/ Ngã nào cũng lạc cũng bơ vơ ( Ngày trở về)

Gần 90 năm băng băng cuộc người Phan Vũ tìm thấy mình một gã trần trụi đi qua thời gian không có gì trối trăn nhưng ngoảnh đầu lại anh vẫn hồn nhiên mỉm một nụ cười với dâu bể. Quê cha Đà Nẵng sinh ra ở Hải Phòng lớn lên ở Hà Nội thường trú Sài Gòn. Hỏi anh đâu chốn quê nhà vầng trán anh nhăn nhíu một vệt buồn: Quê hương không phải "mỗi người chỉ một" nên nói chi một con đường cuối cùng tất cả là mê lộ trần gian.

Một mình giữa bóng chiều sa / Tha hương ngay trước cổng nhà mẹ cha.

            Không chỉ lạc nhà anh còn lạc nghề. Nghề là chọn lựa với dấn thân nhưng cầm súng biên kịch đạo diễn làm phim viết báo...nghề nào cũng mất mát nghiệp nào cũng ê hề quạnh quẹo dù còn đó những giải thưởng với vinh quang. Làm đạo diễn anh lạc vai diễn lạ mặt mình. Viết báo anh buồn những tin lặt nhặt ngã năm ngã bảy. Làm thơ đem đọc rồi đốt để hóa vàng . Bỏ đi thôi 70 tuổi bắt đầu học nghề cầm cọ và anh vui sướng vì ở đây "Tôi tự do. Không ai biên tập chẳng hoạnh họe" nhưng rồi cọ cũng lạc màu nhòe nhoẹt thành  "Những ngọn cụt"(1). Chiều rồi manh manh vỡ ra một vùng sáng tối mờ mịt gió lên : Tôi đứng giữa miền sáng tối âm dương/ Chiều manh manh/ Rờn rợn xanh ngọn lá/ Hun hút gập ghềnh mê lộ/ Một cõi hoang lầm lũi mãi đi về. ( Suy tư chiều).

Ngày xô vào đêm đêm trộn ngày thành viên sót lại của Ban chấp hành Hội Nhà văn 60 năm trước người lãnh giải thưởng văn học vở kịch Lửa cháy lên rồi năm 1955 tác giả "Em ơi Hà Nội phố" người đọc thơ giữa Hà Nội chào mừng Ngàn năm Thăng Long 2010 vẫn phi về phía trước với lịch làm việc dày kín từ sáng sớm: những sắc màu triển lãm   thơ ca  và bè bạn. Thời gian không còn nữa. Tôi phải  "cháy" như ngọn nến đến tận khoảnh khắc cuối cùng...

 ***


                                     Phan Vũ & Lê Vũ
Phan Vũ cái tên không còn lạ với Hà Nội Sài Gòn...Ai đó có thể gọi anh là đạo diễn nhà báo họa sĩ... tùy hỉ. Riêng tôi tôi chỉ muốn gọi anh là khách thơ một người thơ hồn nhiên sống giữa chợ người kiểu Bùi thi sĩ "ngứa cổ hót chơi" và đem thơ tặng chuồn chuồn châu chấu. Thơ là người và Phan Vũ chưa một lần thuyết giảng đạo đức ve viên thơ thành đạn đồng đạn chì hay bày biện mâm cổ tình dục. Thơ một kiếm tìm bản lai diện mục một đào xới cõi tâm thức những hoài niệm một chân thực bày tỏ nỗi niềm trăm năm cũ một khát khao cho trăm năm sau.  Hỏi mục đích thơ Phan Vũ ngắn gọn: Tôi làm thơ cho tôi cho vợ cho người tình cho những vùng đất đã đi đã sống.làm thơ không phải viết thơ nên 82 tuổi anh mới góp nhặt những chợt nhòa chợt hiện và xuất bản tập thơ đầu tay : Thơ Phan Vũ-  trường ca  Em ơi Hà Nội phố như là " một cuộc trò chuyện" . 

            1972 Hà Nội khói lửa mịt mùng bom nổ bến đò Dâu Phan Vũ đi qua chuyến đò gõ cửa nhà bạn tặng mấy đóa cúc dại mừng sinh nhật như đã đinh ninh hẹn lời. Và "Em ơi Hà Nội phố" ra đời chính trên những bước chân kiếm tìm "tiếng dương cầm trong căn nhà đổ/ những mảnh vỡ trên thềm..."Em ơi Hà Nội phố" ẩn tàng tâm thức người thơ và tự nó có những niềm riêng bí mật & lạ lẫm. Nếu Hoàng Cầm viết Bên kia sông Đuống trong một đêm và hôm sau đã công bố thì "Em ơi Hà Nội phố" có nhiều nhiều dị bản vì đã im lìm gần 40 năm để đến hội mừng Thăng Long ngàn năm tuổi mới bùng vỡ giữa những mặt người Hà Nội. Mỗi bài thơ có số phận riêng của nó và những va đập định mệnh. Nhưng mai sau dù có bao giờ Thâm Tâm với Tống biệt hành Phan Vũ với "Em ơi Hà Nội phố" là những thi sĩ thứ thiệt.

"Em ơi Hà Nội phố" trước hết là khoảng không gian mở cửa về phía hôm qua ở đó là ngôi nhà số 52 phố Hàng Bún Thang gác cọt kẹt thời gian/ Thân gỗ là miền tuổi thơ cơn mưa chiếc thuyền giấy quả bóng lăn là ngõ phố cột đèn bờ đê ngôi chùa cổ đường lượn mái cong ngói âm dương xô lệch vào chiều. Em không chỉ là tiếng gọi mà gói lại biểu cảm những dịu dàng vấn vít yêu thương: bờ tóc xõa đôi guốc mộc mắt lúng liếng cánh tay trần hồng đôi má tiếng dương cầm lả tả những  chân tìm nhau vội vả và Tiếng thì thầm sớm hôm buổi tối/ Cuộc tình hờ bỗng chốc nghiêm trang...Em còn là thân thương Hà Nôi bốn mùa xuân hạ với chùm hoa thu tím ngát mùa sen nở hoàng lan thơm nhụy hoa sấu ngực đông hoa sữa thơm tràn là những mặt người lạ quen: một gã Trương Chi ôm guitare hóa đá một bà quán ê a chuyện nàng Kiều người soát vé áo bành tô cũ nát là mẹ với đàn con trên bến đợi là cô hàng hoa ông đồ xưa bút mực tàu...Hà Nội động chuyển phi qua những mây bay tỏa hương hoa như nó là.    

"Em ơi Hà Nội phố" như thế và như thể thước phim quay chậm trên nhiều cung bậc sắc màu & ánh sáng trên những góc quay đa chiều. Hình là cận cảnh đời thường có khi tươi nguyên lãng mạn cuộc tình đầu ngọt lịm có cả bộn bề hiện thực lờ mờ lá bánh củ khoai mảnh trăng vỡ tiễn người bỏ xứ có khi lô nhô trắng sáng năm cửa ô năm cửa gió và ba mươi sáu phố/ bao nhiêu mảnh vỡ rồi những hình nhân nhợt nhạt vàng son.. Phim cũng đồng thời ghi âm một tiếng rao đêm/ lạc giọng căn nhà đổ những lanh canh tiếng chưông reo hay lời kêu khổ.  Không Phan Vũ không trốn chạy hiện thực nhưng nhà thơ cắt nghĩa hiện thực theo cái cảm quan chân thực của mình và thơ cứ như mồ hôi rươm rướm như máu chảy từ tim ...

"Em ơi Hà Nội phố" còn là bức tranh màu tô lên những phiên bản thời gian. Này là một màu xám hư vô những hoàng hôn vàng suộm bi ai phế hưng thành quách; cung cách ngàn năm đã cạn để Hàng Mã không còn ngựa xe võng lọng một Hàng Đào không bán đào một Hàng bạc không còn thợ bạcđường Trường Thi không chõng không lều. Này là bóng tối buồn dằng dặc những chia tay con tàu đêm sân ga lạc. Này là bình minh nắng lên những gót son bờ môi ai đậm đỏ bích đào. Thực pha với mộng lịch sử chồng xếp lên ngày tháng hôm nay; toa xe điện cuối ngày trộn với tháng chạp mùi hương dài theo phố lung linh Tháp Rùa trộn với đậm đầy đắng cay những biến động cuộc ngày. Tất cả làm nên một Hà Nội đẹp và buồn nên cứ ám ảnh ám thị.

Bước vào cõi thơ ""Em ơi Hà Nội phố" Phan Vũ lạc vào hoài niệm và ta lạc trong miền suy tưởng chiêm ngắm Hà Nội trên những cột mốc thời gian. Những hình ảnh chồng xếp lên nhau vô hình trung trở thành những biểu tượng."Ta còn em" chạy dọc bài thơ thành ra là tiếng kêu của mất mát chứ không hề là một lời chào mừng Em hiện hữu. "Em ơi Hà Nội phố" do vậy bỗng ngậm ngùi một dự báo tương lai Hà Nội đổi thay không còn có thể nhận ra để rồi buồn tiễn biệt " nhật ký sang trang/ ghi thêm nổi khổ".

"Em ơi Hà Nội phố" cuối cùng là thơ hay lời tơ than (2)? Phan Vũ không biết ta cũng mơ hồ chỉ là bài thơ không bi tráng không máu me xương xẩu không cả nước mắt nhưng ngọn gió Nghi Tàm Cổ Ngư cành phượng vĩ từng ngõ phố góc đường mùi hương phả vào chúng ta bầu khí thân mật thân quen và níu giữ lòng ta cho đến mai sau. Phan Vũ đã thành công khi dựng lại một Hà Nội máu thịt mà không hề tụng ca hay thổi phồng cảm xúc. Thơ đích thực vỡ ra từ một tấm lòng ... Anh đã biết buồn và buồn thật buồn như ngày chiếc bình vỡ : Trên đường đi đầy hoa đỏ/ Nhưng không có mùi hương thơ ngây/ Bởi trong tôi chiếc bình xanh đã vỡ ( Bình vỡ). Nhưng có ai bắt buộc thơ phải vui ? Và Phan Vũ bảo nhỏ với tôi "Tôi chưa bao giờ thấy vẻ đẹp nào không buồn. Nỗi buồn là sự thật"... Chiều xuống rồi. Đã muộn cho một cuộc đi...

***



86 tuổi rồi Phan Vũ không dừng lại vì cuộc đời như cuộc chơi dùng lại là chấm hết. Anh đang bận rộn chuẩn bị cho việc đọc thơ- không hề và không phải là trình diễn thơ - lần thứ hai giữa Sài Gòn: trường ca "Bao giờ là mãi mãi" tùy bút thơ về Sài Gòn dài đến 300 câu. Với anh Hà Nội chỉ là năm tháng ngụ cư Sài Gòn mới thực là chốn thường trú là mảnh đất in dấu chân anh thời trai hào hùng là vùng đất anh lập nghiệp khi bước vào tuổi trung niên. Nên "Bao giờ và mãi mãi" là một trả đền cho hôm nay một gửi gắm cho mai sau.

  "Bao giờ là mãi mãi" khởi viết từ 1996 và đến 2010 mới tạm hoàn thành là một chiêm ngắm suy tư về đất và người. Bao giờ về Sài Gòn / Em sẽ tìm hàng me/ Màu xanh non/ Một đêm cây trổ lá/ Đường đến trường tiếng cười rộn rã/ Nắng vừa lên/ Tà áo trắng bay bay...Những con chữ còn đó vỡ ra âm hưởng nồng nàn tiếng gọi ; nhưng không tâm thức biến cải rồi nên thi pháp cũng loạn gió để vỡ bờ. Trong "Em ơi Hà Nội phố" tuyệt không có nước mắt máu & mồ hôi không có khăn tang bia mộ không chiến tranh và những cái chết cận kề cũng không bừng bừng câu chính khí . "Bao giờ và mãi mãi" gần như ngược lại là một cái nhìn khác của Phan Vũ về hiện thực của một người đã bước qua ngưỡng cửa " cổ lai hy". 

"Bao giờ là mãi mãi" trước hết là những câu chuyện tự sự là mảng ký ức từ thuở tóc xanh cầm súng xa nhà kháng chiến là nỗi nhớ đồng đội là suy tư cho hôm nay trước mặt trời dựng xây ngày mới.  Hãy nghe nhà thơ kể chuyện : Mùa thu năm ấy/ Tháng chín hai mươi ba/ Câu hát mài gươm thành câu hát tiễn. Đường qua xóm lập lòe ngọn lửa/ Mái chèo khua nhịp tiếng trống đồn/ Cuộc tiễn quân dài chín dòng sông ...Chất trữ tình đã nhường chỗ cho sử thi một tiếng thơ hào hùng vang động mà âm ba dội giữa giang hà. Chiến tranh rồi chia cắt đất nước thành hai đầu nỗi nhớ câu thơ bỗng nhoi nhói nỗi niềm tưởng chừng rươm rướm lệ : Lưỡi gươm xẻ dọc con sông/ Giữa đất nước dựng hàng rào phân địa/ Hình hài non sông lỗ chỗ đạn bom...Thơ không thở than thơ tiếng kêu xé lòng : Mẹ bồng con ngồi giữa mịt mùng/ Mảnh gang lạnh ghìm trên cánh cửa ...Lần này và ở đây Phan Vũ đã bê nguyên hiện thực chiến tranh vào thơ là kể chuyện sống chết đối địch súng gươm và hận thù kể cả chuyện tưng bừng bi tráng khúc tháng tư : Người lính trẻ giữa ngã tư thành phố/ Nước mắt rưng rưng câu hát vỡ òa/ Sài Gòn ơi ta đã về đây...Đó là khúc dạo đầu của "Bao giờ là mãi mãi" khác biệt với "Em ơi Hà Nội phố" lằng lặng những thanh âm dịu dặt.

"Bao giờ là mãi mãi" cũng chụp và chép là đoạn phim quay chậm hình ảnh Miền Nam hai mươi năm chiến tranh khốc liệt; Sài Gòn không bình yên. Này là hình ảnh đồng đội có người vừa chào lạy mẹ cha đã nằm xuống không trở dậy: Có những bàn chân leo qua ngọn núi/ Mộ phần hiu quạnh giữa rừng hoang/ Có người ngã xuống ngay trước ngõ ...Này là dòng máu chảy tràn nuôi bông lúa trổ nuôi ngày mai nở hoa độc lập: Máu theo dòng chảy con sông/ Hồng Hà Cửu Long Sông Mã sông Hương sông Hàn / màu xanh pha sắc đỏ ...Và còn đó là hình ảnh vợ tôi tuổi mười sáu vượt làn ranh/ Từ Sài Gòn ra bưng biền... Thơ chững lại ngập ngừng một chút trao duyên một nhánh lá xanh giữa rừng rực sắc đỏ của đạn bom mất mát : Nhớ một chiều giữa rừng tràm/ Anh bẻ một nhánh lá tặng em/ Kể như chùm hoa trao duyên ngày cưới ...Cuộn phim cho ta nhận ra một Phan Vũ khác một Phan Vũ không tự đóng đinh vào những nỗi buồn tư riêng những lãng mạn tiểu tư sản. Thơ đã bước qua cái tôi cũng bước qua bóng tối của trầm tư quá vãng để quăng mình vào hiện thực Miền Nam Thành đồng. Anh không còn lạc trong nỗi buồn tím ngát nhưng mở mắt để nhận diện chân lý : máu chảy là một hiến dâng một vĩ đại hiến dâng.  Và thơ kêu vang tra vấn hiện thực : "Bao giờ có một Sài Gòn ngang tầm với những hiến dâng"

Trường ca Sài Gòn đi về đoạn kết không kể lể mà phơi bày hiện thực một Sài Gòn phố ùn tắc những mặt người âu lo vết đen hằn lam lũ bàn tay một Sài Gòn cơm áo gạo tiền trăm nghìn nỗi tính toan theo số nhỏ một Sài Gòn mà hố sâu giàu nghèo ngày càng phân cách: một bên tầng chín tầng mười bên kia vùng nước đen ao tù bùn đọng.  Và Phan Vũ lại lang thang đi và tìm lại lạc trong những nghĩa trang buồn ở đó : Lính chết trận thưa ông bà tiên tổ/ sao chỉ một bên là tử sĩ / Trong những ngôi nhà Việt Nam / đều khắp giải khăn tang. Câu hỏi không chỉ đau lòng mà nhèm nhẹp đen bóng tối của nghi kỵ của mối hận thù chưa thể cởi mở sau bao nhiêu năm Nam Bắc sum họp. Trường ca khép lại hình ảnh Phan Vũ cô quạnh trên đường lạc trong giấc mơ và những chiêm nghiệm nhân sinh   miệng lầm thầm một "cầu nguyện lớn" : Có muộn không? Một quy mô siêu độ kinh cầu/ Vinh danh liệt sĩ/ Và tưởng niệm hương hồn toàn tử sĩ/ cả những thường dân trong cuộc chiến vong thân.

"Bao giờ là mãi mãi" trải ra trên chiều rộng của Miền Nam và chiều dài hai mươi năm Nam Bắc phân cách chia lìa với tang thương mất mát & hy sinh.  Hình ảnh Sài gòn nổi lên trong giấc mơ bận bịu câu hỏi lặp đi lặp lại " Bao giờ về Sài Gòn". Về chỉ để nghe một tiếng rao đêm ăn một chén chè khuya phố   để " ra bến sông ngắm những con tàu". Thơ vọng âm từ hơi thở cuộc sống đời thường mà nồng nàn lãng mạn. Nhưng điệp khúc chủ đạo của trường ca lại là một phát vấn một nghiêm trang câu hỏi : "Bao giờ có một Sài Gòn ngang tầm với những hiến dâng"? Câu hỏi treo ở đó cho cả mai sau. 

***

            Thơ là người người thơ không dành lấy cho mình danh hiệu phấn son khẩu phần chia chát cũng không đấu đá biện bày những hí lộng với ngoa ngôn. Đọc và nhìn lại Phan Vũ từ "Em ơi Hà Nội phố"  đến "Bao giờ là mãi mãi" ta nhận ra một người thơ hồn nhiên đi giữa càn khôn bộn bề mà chẳng hề bận bịu với lo toan. Anh đi đi và để lạc: lạc đi từ chốn quê nhà lạc cả nghề lẫn nghiệp nhất là lạc trong cõi thơ những hoài niệm và giấc mơ cứ vướng chân anh. Thơ Phan Vũ thuộc về hoài niệm nhưng lại mở ra những dự báo cho tương lai cho nên thơ & người thơ sẽ là của hôm sau và hôm sau nữa./.

Tp Hồ Chí Minh 21/12/2010 . LV  

•1-     Bức tranh tự họa của Phan Vũ

•2-     Nguyễn Du : Văn chương tàn tích nhược như ti . Bùi Giáng dịch thành : văn chương tiếng thở như lời tơ than

•3-     Chữ in nghiên trích thơ Phan Vũ

•4-     Tài liệu trích dẫn  : Thơ Phan Vũ ( đã in 2008). Trường ca "Bao giờ và mãi mãi " chưa xuất bản

More...

Lê Vũ - Thi ca đã nhen nhúm hy vọng cho hôm mai

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Ngồi buồn vì ...thất nghiệp đọc một chùm thơ và lai rai viết về Thơ

Gửi lại đây chi sẻ với đồng đạo.

LÊ VŨ

   Tạp bút

THI CA ĐÃ NHEN NHÚM HY VỌNG CHO HÔM MAI

( Nhân đọc ngẫu nhiên chùm thơ Văn chương Việt trong tuần từ 1/11-7/11)

                            

Một nền văn chương "sạch" và mùa bội thu những vần thơ "mới mẽ & có ý nghĩa" là nỗi niềm của rất nhiều người quan tâm đến " văn hóa đọc" hiện nay. Tuy nhiên trên thực tế người đọc ngoảnh mặt với thơ với văn học vì đây đó còn đầy vần vè sáo mòn dung tục thô thiển là quẩn quanh cái tôi gào khóc buồn chán với mưa nắng dục tính thác loạn là những trang thơ báo chí truyền thống tụng ca đến quẹo lưỡi bỏ quên hiện thực cứ như là ... rồi những điểm sách phê bình cứ tung hê lên mây chín tầng những sáo mòn nhảm nhí ...làm người đọc cứ ngơ ngác hoài nghi rồi chán phèo !

Và tôi bó gối ngồi thu lu buồn nhưng sáng mai nay gõ phím vào http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/trang_chu.asp

đọc ngẫu nhiên chùm thơ trong tuần từ 1/11 -7/11 một cơn phấn khích run rẩy chạy qua từng tĩnh mạch và tôi bỗng thấy nhen nhúm hy vọng về một mùa bội thu những vần thơ hôm mai . Đọc lại và làm bảng sơ đồ lứa tuổi giới tính : 6 nam 5 nữ trong đó chỉ có 4 người trên ngũ tuần; đặc biệt có 4 nữ thế hệ 8x ( Tiểu Anh Thúy Hằng Linh & Đoàn Quỳnh Như) . Hy vọng vì đã có lớp trẻ kế thừa hy vọng hơn là thơ đã MỚI CÓ Ý NGHĨA & SẠCH . 

Thơ đã MỚI trong cảm thức tư duy trong ngôn ngữ hình tượng thể loại tiết tấu mới cả từng con âm ...

1- Trương Phước Lai sống giữa Paris ánh sáng đã biện bày một cái "bàn là" mấy ngàn kilowatt trong tầm nhìn về những nếp quăn queo của thời đại :

Có bàn là không em
ủi hộ anh nhăn nhăn trán nheo nheo mắt cau cau mặt
môi mím gì như khóc
mơm mớm hộ anh một nụ cuời (
Đẩy thôi đổi thay)

http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=11361&LOAIID=1&TGID=1595

Nhiệt huyết tuổi trẻ là không thể nằm ì mà phải " đẩy"  để "đổi" đồng thời không thể bó mình trong mớ giáo điều cũ mèm vì :

tự do
tự do
ôm mớ giáo điều
tự sát 
( tự do )

http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=11335&LOAIID=1&TGID=1595


Tự do bằng tự sát nếu cứ giáo điều lầm lụi . Đ rồi T những phụ âm đầu cứ ong óng kêu vang một đổi mới tức khắc và thơ nghe như một nỗi niềm nhưng nhức . Với cái hình tượng bàn là thơ TPL là  tiếng nói ly khai chống lại sự lãng phí từ ngữ và sự thừa thãi điên rồ của chữ in. (Lawrence Ferlinghetti) . Không hề cũ.  . 

2- Trần Trình Lãm đã ở ngưỡng tri thiên mệnh vẫn nhìn cơn mưa và em với một cảm quan tươi rói đầy sắc màu phố thị hiện đại hóa .

Tôi như cây trụ điện cho em đứng tựa

Trong lúc chờ xe buýt ( Mưa chan từ cuối phố)

http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=11371&LOAIID=1&TGID=1982

Không có trăng sao mộng mị nhưng là cơn bão xe buýt trụ điện & em hiện thực thậm phồn của thời đại kỷ trị đuợc chưng cất mến yêu.

3- Tiểu Anh tuổi con chuột ( 1984) quá trẻ nhưng tư duy đã mấy phần chín dạn khi nghĩ về mệnh bạc đàn bà :

mẹ chị những con sâu rí ri

những con tốt lông lốc lăn trên vỉa hè mù khói

chờ chi đòi gì

bàn cờ mục ruỗng

ván chơi cuộc người

hoàn

tay trắng tay ( Cuộc cờ người )

http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=11355&LOAIID=1&TGID=1747


Đàn bà " những con sâu con tốt" của hôm nay không có bến trong & bến đục vì cuộc cờ người tàn rồi tay vẫn hoàn trắng tay. Một cảm thức rất đời rất người xót và đắng khi đầy đường hiện tiền những khủng long đạo đức vung vãi tinh dịch già nua lộ thiên ngực trẻ* .

4- Ta lại gặp nữ sĩ Nguyễn Kim Anh với một Phan Thiết ngổn ngang đi qua chiều dài lịch sử. Phan Thiết từ " cô bé lượm vỏ ốc trên bãi biển" quay về  người thiếu nữ Sion trong Thánh Kinh đến con điếm hạng sang bức tranh vân cẩu vẻ người tang thương của một xã hội tiêu thụ người thành món hàng :

Phan thiết người thiếu nữ Sion

Niềm hãnh diện của dân tộc

Con cháu của  tổ tiên

Hay  con điếm sang cho trọc phú đa quốc gia hay Ma fi a quốc nội

say sưa với bọn cướp đất dân nghèo

dâng đôi gò bồng đảo cho chú Ba Bụng Bự ? ( Phan Thiết )

http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=11346&LOAIID=1&TGID=2029


Ở đây là đôi gò bồng đảo nhưng không hề kích dục nhảm nhí vì hình tượng đối lập với chú Ba bụng bự thành ra đau rách mắt . Ngày đã nghe eo óc nhao nhác với xộc xệch .

5-Trần Anh thi sĩ tóc bạc miền biến cát Cam Ranh lại để tang cho một cội mai già bị bức tử trên Đà Lạt :

thôi mưa trở lại chùm nhớ thoảng

có áo màu tung phủ

từng hạt tàn khô cánh lá mùa  thừa

miếng da thơm mùi quế ( Hoa và cánh tung mù )

http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=11334&LOAIID=1&TGID=1433


Thơ đã thoát ra cái nhịp điệu cũ nhàm của Đường Luật của 2-2-3  khi vận dụng các thủ pháp vắt dòng nên " chùm nhớ thoảng lá mùa thừa..." nghe cứ lất phất chiêm bao trong niềm hoài nghi về " Le Jeu est fait" ( cuộc thế cứ là) miếng da thơm mùi quế cuối cùng là mộng mà thôi . Những con chữ nghe chừng dịu dàng nhưng tâm thức vẫn rất hiện đại nên " ngày trườn loang lỗ như rắn" .

6- Và sáng chủ nhật đọc " Chủ nhật không chủ nhật" của Vũ Trọng Quang một thi sĩ lão thành ngày bất chợt thành cánh cửa hẹp để bóng tối đầm đìa bóng tối . Ba khổ thơ mở khép sáng trưa chiều với cái điệp khúc ing oang Sớm mai xem báo xăng tăng giá là cái thanh vận tròng trành lột xột hòa với giai âm của buổi thuyết trình về Herta Muller vắng khách của tiếng khóc đói bầy con người đàn bà lái xe ôm của tiếng súng leo thang trong dạ dày rỗng của âm sầm bão và gió :

con voi nước chui qua lỗ kim

những cái lưỡi và sách báo trôi lềnh bềnh không ai nhặt

con chó vừa bơi vừa ngậm khúc xương

cà-vạt hốt hoảng báo cáo anh yên tâm mọi người đã đồng tâm

báo cáo anh bão đã xa trung tâm( Chủ nhật không chủ nhật )

http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=11339&LOAIID=1&TGID=679

Thế đó thơ đã bày biện hiện thực với những góc nhìn đa chiều hoài nghi và phản biện là thái độ thực sự tích cực để cuộc thế này tốt đẹp hơn . Ý nghĩa những con chữ nằm ở đây chứ không phải ở kia một xếp đặt trình diễn thơ với tung hô tính dục & bạo loạn kiểu các nhóm mang nhãn mác HHĐ .

7- Trần Hồ Thúy Hằng một cô bé xinh đẹp sớm làm thi sĩ khi lập trình cả một chiều dày đất nuớc trong 5 nhịp thở 5 lệnh ( từ restore lock đến on stop đến quit...). Lập trình bao gồm từ những " vay mộng câu hỏi nuớc pháp quyền cơn đau giáo dục" đến "phẩy tiếng của trí tuệ"; đau đáu cái nhìn về tương lai với những "mỹ từ đuợc khoác lên những hình nhân sinh động" cả nổi trầm tư chiêm niệm về quá khứ bóng Huyền Trân lời giao kết hiến thân Chiêm Thành . Cảm thức hoài nghi được đẩy đến tận mút cùng của bản thể sự vật . Này đây là trưa lời hứa sắc màu định dự tiếng kêu loài sói giữa phố ngày dự án phá sản màu xanh điều luật bên vỏ chai mê loạn. Mỗi con chữ hình ảnh treo lên một dấu hỏi một ẩn ức tâm thức với cách dùng từ ấn tượng.

là ai

gặm nhấm sắc màu định dự

hoài nghi tiếng kêu loài sói

đẩy chiếc bóng hướng đến giao thời

âm hưởng nồng mùi khoái lạc

trưa lời hứa

qui hoạch dự án phá sản màu xanh nơi đất

kéo dài điều luật bên vỏ chai mê loạn

vị thời gian là độc dược ăn mòn tận tủy

không bào chữa  ( Lập trình )

http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=11347&LOAIID=1&TGID=2023

Khép lại bài thơ bằng lệnh quit Thúy Hằng còn chia sẻ một trăn trở về thơ :

xưa yêu thơ trong lăng kính mơ hồng

nay yêu thơ trăn trở phóng nhìn

hiện thực ở đâu

phếch mù tâm hạnh phúc ( Lập trình )

Một khuôn mặt rất trẻ với ngữ ngôn hiện đại một bài thơ rất già với tư duy đa chiều & sâu  đến bất ngờ ...

8- Tôi đồng thời cũng gặp lại kẻ hành nhân đơn độc tít Phương Tây xa lắc : Đổ Quyên với Phụ lục về trường ca Lòng Hải lý . Canada lạnh mười mấy độ âm âm nhưng tài tử họ Đổ không chịu ủ chăn ấm mà vẫn lang thang tìm sự thật :

Sự thật không ở chân trời

chân tường

hay chân đàn bà...

Sự thật không ở cuối

càng không ở đầu!

Những hành nhân đơn độc nghĩ rằng

Sự thật ở trong lòng hải lý

                                          ngang mỗi bước chân. ( Phụ lục )

Và có thể nhà thơ gây shock cho người đọc bảo thủ  khi mà ngữ ngôn cứ nhảy lên tung hê không dấu diếm vì hiện thể đang truồng đen trắng bất phân :  

Nhân loại bốn loại người:

sợ và không sợ Sự thật

biết và không biết Sự thật.

Đập tảng băng tập quán rèm chủ thuyết ô giả dối được thiêng hóa

bằng chiếc cu trần

sẽ giết tiệt cái giả Sự thật.

Những chiếc cu trần có thể là cha đẻ đám con mang họ tên Sự thật

nhưng mãi mãi chỉ có thể là người cha không cho các con mình người mẹ.

Với tôi cu trầnsự thật là hai mặt của một vấn đề . Dùng " cu trần" ở đây trong văn cảnh này chẳng hề rêu rao tính dục mà là một cách thế nhại diễu đậm chất HHĐ nên thơ vẫn sạch và có ý nghĩa đồng thời mới ( cả về hình tượng diễn đạt và lối tư duy ). Điều này là hoàn toàn khác với các nhóm HHĐ khi cho rằng dùng tiếng chửi thề như một phản biện với cái bẩn của xã hội hay nhân danh cái thực mà phải đem vào thơ nguyên văn những bộ phận sinh dục đúng tên của nó theo kiểu làm tình thì phải đ... với đ ... không cần ẩn dụ .

9- Đoàn Quỳnh Như(  vừa lên xe hoa thì phải ) vẫn không băn khoăn ái tình với sự nghiệp mà trải lòng ra với Huế quê nhà dưới một góc nhìn không mơ mộng kiểu Huế đẹp và thơ mà lặn cặn nghĩ lo những cơn mưa mấy mùa lụt bão và nhất là :

Ngày xưa rồi cũng mai một đi dần

Tôi sợ rồi sẽ có một ngày không xa về Huế mà ta không còn thấy Huế

Bởi Huế già nua Huế mất đi như sự tồn tại tự nhiên hay đó là do sự góp tay của con người

Như công việc trùng tu đã tốn nhiều giấy mực

À mà thời này tốn công ngồi gõ phím nhiều hơn

Trùng tu hay phá hoại qua ư mỏng manh

Trùng tu phải như thế nào

Hay nhìn vào mà trơ cảm

phô trương màu mè

phản tác dụng

phản nghệ thuật

phản giá trị ( Có lẽ bây chừ )

http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=11382&LOAIID=1&TGID=1854

Trùng tu hay phá hoại chỉ là một lằn ranh mỏng hơn cọng tóc nên đoạn thơ không hề là một nghịch lý có tác dụng mở ra những khả thể để ngẫm ngợi . Không dừng lại ở Huế tản văn thơ còn mở ra chín phía chân mây với giã giã thật thật với khủng hoảng kinh tế thất bát mùa màng dịch cúm ...Và tôi thiết nghĩ giá như những cây bút trẻ biết cất bớt cái tôi của mình mà nhìn & nghĩ về những mặt người thì thơ sẽ là món ăn tinh thần cần thiết cho trăm họ trong buổi nước bỏng dầu sôi này.

10- Bên cạnh Đoàn Quỳnh Như là một Linh xuất hiện lần đầu trên Văn chương Việt nhưng Đôi khi đã làm lay động người đọc khi thực thực trong cả những phút mềm lòng trai gái :

Đôi khi

Sợ hãi phát hiện ra bản năng của một người đàn bà đang vùng vẫy

Đòi yêu

Khoảnh khắc những ngón tay đàn ông chạm lên da thịt

Cơn giằng xé đột ngột dữ dội rồi đột ngột nhẹ bẫng

Rồi đột ngột dữ dội yêu...

Chợt một ngày sợ hãi phát hiện ra nỗi nhớ đã làm mình rơi nước mắt

( Đôi khi )

http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=11379&LOAIID=1&TGID=2032

Tính dục và bản năng đuợc phơi trải nhẹ nhàng vừa đủ để tiến đến một rưng rưng nỗi nhớ đã làm mình rơi nước mắt. Nhưng cô gái trẻ và đôi khi không dừng lại ở đây với riêng tư mà giăng mắc vào ngày sống với nỗi hoài nghi Ngày trở nên vô nghĩa/Từng khuôn mặt lướt qua như những chú hề mắc kẹt trong chiếc mặt nạ sơn /vẽ đầy mầu sắc và cả  nỗi hân hoan về những cánh đồng hoa :  

Những cánh đồng dã quỳ vàng rực rỡ

Những cánh đồng tam giác mạch biêng biếc

Những cánh đồng cúc trắng nghiêng nghiêng

Những cánh đồng đã được cả đất trời nuôi dưỡng và gió nâng niu

Để nở đầy khao khát được bay  ( Đôi khi )

Có lẽ những sắc hoa vàng trắng xanh sẽ mọc mầm trong lòng mỗi chúng ta và nở bùng với niềm hạnh phúc một ban mai mặt trời mới nhú . Đó là cái nghĩa lý cuối cùng của Đôi khi .

11- Khép lại chùm thơ trong tuần là ba bài của Nguyễn Lãm Thắng miền Đất Quãng .

những âm thanh hóa thạch trên vách núi già nua

đang tri hô một loài ngôn ngữ lạ

dòng suối thản nhiên róc rách dự cảm mùa vui

tiếng chim cắn vỡ một ánh mắt nhìn sâu hút

anh rơi vào trong biển hương em ( Trên cao nguyên mùa đông )

Và :

anh vò buổi chiều trên tay nhão nhoẹt

mùa đông đóng băng trên từng sợi tóc

anh đóng băng trong câu thơ viết về em

chỉ có trái tim anh đang lên cơn sốt. ( Họa khúc nhớ )

http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=11378&LOAIID=1&TGID=1652

Trong tuần đây là ba bài thơ đậm chất trữ tình nhưng không đến nổi vần vè nhàm cũ . Thơ đã có tiết tấu mới hình tượng đẹp chỉ tiếc một số ngôn từ còn sáo và cũ kiểu " dự cảm biển hương em hồng hoang khói sương huyền ảo ..." và hơi thơ khá là màu mè yêu với nhớ !

            Nhìn một cách tổng quát chùm thơ Văn chương Việt giới thiệu trong tuần đi theo hướng mới có ý nghĩa và sạch và lực lượng người viết hơn 60% thuộc thế hệ 7-8x trải ra khắp trong và ngoài nước. Điểm danh chúng ta thấy ngoài hai thi sĩ lão thành Vũ Trọng Quang và Đổ Quyên còn lại là những tác giả vô danh thậm chí mới viết nhưng thơ đã có TẦM có TÂM và mới . Tiếc rằng theo tiêu chuẩn của báo chí truyền thông các loại thơ này khó đuợc chọn đăng trên các tạp chí trong nuớc khi nhuốm màu nhân sinh.  Chúng ta còn hy vọng thi ca Việt  sẽ vắng mặt loại thơ bẩn và dung tục cả loại thơ lảm nhảm yêu & đương ra rả ngâm trăng vịnh nguyệt để đỡ tốn giấy mực và  thời gian của người đọc .

"Thơ trước hết là cuộc đời sau đó mới là nghệ thuật". (Biêlinxki). Nếu bỏ quên quay lưng với hiện thực thì thơ thiếu lửa thiếu sinh khí chỉ thở phì phọp chờ chết mà chẳng lay động lòng ai. Xin mượn nhận định của Lawrence Ferlinghetti để khép lại bài viết "Thơ là ngọn hải đăng quay tròn chiếc loa tăng âm của nó trên biển" . Và muốn làm ngọn hải đăng cũng như để tăng âm thì không thể cũ nhàm và bẩn .


Cam Ranh 11/11- LV

* Thơ Vĩnh Phúc





More...

Vĩnh Phúc - Kẻ lừa dối vĩ đại

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Nghe bão về chín phương mây động lòng động viết một bài thơ  chia với Miền Trung chút xót chút đắng .




   
Vĩnh Phúc



    KẺ LỪA DỐI VĨ ĐẠI

     Tạp bút thơ

                  

 

Vòm trời mông quạnh những áy náy sao tắt lửa từ nỗi lặng im độc thoại . Bình minh mở trong vòm miệng những cái loa sắt rò rỉ. Ketsana (1) Miền Trung bão cấp 13 giật cấp 15 lũ quét sạt lở đất & ngập úng. Gái quê chân đất trẻ con...những bán mua diêm dúa phố . Máu lênh loang những kinh giao thông ngang dọc dốc đèo phì phọp nằm lăn sinh thể cháy đen giẫy giụa điện người linh hồn lật bật tìm cổng trời vừa khép. Iran thử tên lửa tầm xa hứa những tận diệt đen những phê chuẩn nghị định và tấn phong chức vụ chưa ráo mực đỏ đặt bên những nhảy lầu chóng mặt của chấn thương sọ xám...

Bình minh dàn đồng ca của những chiếc lưỡi thủ dâm liếm láp lớp sơn quét lổ loang của dịch bệnh tham nhũng & chuyên chính trò người & ngợm . Những khủng long đạo đức vung vãi tinh dịch già nua lộ thiên ngực trẻ cưỡng hiếp tập thể từ IDS (2) đến bầu trời mặt biển và khoảnh đất cư trú của chân đất. Những lỗ chỗ gió những chú mực vàng nâu lốm đốm cắn vào mặt trời không đỏ mặt .  

Bình minh nôn những chân mây trắng trắng lập lờ hứa hẹn dân sinh trắng tuyên ngôn nhân quyền trắng mùa tràn nước lũ. Nhà cứ nhỏ và phố bệnh toàn phần với cống đen ổ chuột những lô cốt nhập nhằng tự do cơn hen tim mùa đông Châu Âu mắt tâm thần khói ma túy ngầy ngật. Biển Đông tập trận Trung Đông máu me phố ngày Châu Phi xương xẩu gầy rạc với đồng tính HIVOsmel Sousa (3)  đôi mắt phẩu thuật nhan sắc Venezuela.

Bình minh không có lời ru mẹ quê không chùm arpege dương cầm rắc mật ngọt lầu im không hương trà tinh khiết Nhật Bản không  cánh cửa hồn nhiên tinh mật samadhi (4) không cả Lư Sơn (5) khói tỏa sông biếc mờ và câu kinh cứu rỗi Do Thái Giáo. Dàn đồng ca trỗi khúc thất nghiệp & ngụ cư chín trời mở huyên náo những đồng đô thơm phức đập tan nát nhân lý khi  tung hô bạo loạn và con nước không theo kịp váy ngắn .

Hắn ú ớ giấc mơ về sáng thân cứng đơ vãi liệm cuống họng bị cắt vẫn khò khè thở nguồn cơn phẫn nộ : Bình minh Kẻ lừa dối vĩ đại.

               

                                                                                               Cam Ranh 29/9/09

  • Bão số 9 đổ bộ vào Quãng Nam - Đà Nẵng ngày 29/9/09
  • Viện Nghiên cứu Phát triển (IDS) vừa tự giải thể ngày 14/9 để phản đối QĐ/ 97 của Chính Phủ
  • Osmel Sousa - thày phù thủy trong ngành công nghiệp kinh doanh sắc đẹp tại Venezuela

     

  • Ý niệm  siêu hình của Bậc Thầy thiền giả Ấn độ Osho . 

  •  Lô sơn yên tỏa Triết giang triều
     Vị đáo sanh bình hận bất tiêu
    Đáo đắc hoàn lai vô biệt sự
    Lô sơn yên tỏa Triết giang triều.
     (  Lô Sơn - Tô Đông Pha )

More...

BÙI GIÁNG điệu thê thiết rống điệu bàng hoàng ca

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

   

LÊ VŨ

THƠ & NGƯỜI THƠ (1)

            Tạp bút văn học

BÙI GIÁNG

ĐIỆU THÊ THIẾT RÔNG ĐIỆU BÀNG HOÀNG CA 




 

 

Tháng 10/1998 Bùi Giáng nằm xuống và chúng ta cúi đầu đưa tiễn người thơ về phía bên kia (khác với bên này). Đến từ lộn chộn một thiên thu lá đỏ Bùi Giáng đã rong chơi hí lộng càn khô túy lúy giữa cuộc trần gian đã đi hết đời thơ và định mệnh của mình. Và người đi mây trắng cuối trời nhưng thơ còn ở lại những "Mưa nguồn. Lá hoa cồn Ngàn Thu Rớt Hột Rong rêu ..." để cuộc tồn sinh của Thơ vẫn nao nức. 

Lỡ từ lạc bước bước ra

Chết từ sơ ngộ Màu Hoa Cuối Cùng

                     (Chớp biển)

Xuân về xuân lại xuân đi

Đi là đi biệt từ khi chưa về

                     ( Lời cố quận )

Thơ tưởng chừng ngớ ngẩn người tưởng quá cuồng điên khi chưa về đã biệt. Nhưng không cái thâm sâu tàng ẩn mà dị kỳ mê hoặc của Người & Thơ Bùi Giáng nằm ở đây. Nguời thơ đã nhảy vọt để băng qua dung nhan thường lệ tiếp giáp với mạch tồn tinh thể uyên nguyên nên cứ cái lý (raison) và lẽ (cause) của thường tục thì không thể diễn dịch (deduire). Giả thử hỏi ông từ đâu đến Bùi Giáng sẽ mỉm cười: từ cái "liên tồn" Phùng Khánh nên... gọi Phùng Khánh bằng mẫu thân ấy là đạo vậy. (Thi ca Tư tưởng - Đoạn Trang Tử ). Thanh Tâm Tuyền đã vẽ Bùi Giáng bằng một nét duy nhất: ngủ ra thơ thở ra thơ đi ra thơ đứng ra thơ. Phạm Thiên Thư thì gọi họ Bùi là dế điên dế què dế sương mù dế nội đồng dế đá trời bốn mùa ca hát :

ta thấy anh - là dế sương mù

hát ca ầm ỉ suốt mùa thu

anh mơ hồ cả đêm xoè nguyệt

vàng cả Kim Cương mở lối tu

       ( Bùi Giáng Bốn Mùa )

Còn Bùi Giáng thì tự giới thiệu mình tên mục tử chăn trâu lấy thơ mà gạ gẫm chuồn chuồn châu chấu: " Thơ tôi làm...là một cách dìu ba đào về chân trời khác. Ði vào giữa trung tâm bão giông một lúc thì lập thời xô ngôn ngữ thoát ra phá vòng vây áp bức. Tôi gạ gẫm với châu chấu chuồn chuồn đem phó thác thảm họa trần gian cho chuồn chuồn mang trên hai cánh mỏng bay đi. Bay về Tử Trúc Lâm bay về Sương Hy Lạp ghé Calvaire viếng thăm một vong hồn bát ngát rồi quay trở về đồng ruộng làm mục tử chăn trâu..." (Thi ca tư tưởng ).

Nếu Trịnh Công Sơn là kẻ hát rong giữa chợ đời thì Bùi Giáng là người ném thi ca vào giữa cuộc lữ lấm lem ném cả tồn sinh tím vỉa hè ném ngữ ngôn vào chốn tuyệt trù cheo leo.

Chấm ngòi bút sắt se vào mực

Viết ra câu thúc giục sương mù

                        (Mùa xuân chiêm bao)

Qua chiêm bao là la đà mộng rừng mù sa và ni cô tháp tùng nghi hoặc:

Ghì môi cơn mộng la đà

tiêu dao suốt cõi mù sa bên rừng

nửa vời trăng rộng mông lung

đường xa nghi hoặc tháp tùng ni cô

Mai Thảo của nhóm Sáng Tạo cũng không thể im lặng trước một tài hoa hiển lộ như nhiên "có ông thi ca mới đích thực có biển có trời" ( Một vài kỷ niệm với Bùi Giáng). Với tôi Bùi Giáng là người thơ và thơ là thứ thiệt. Đời và thơ của "Trung niên thi sĩ" trong chừng mực đã khai thị những bội số ý nghĩa thi ca cũng hé mở cánh cửa bước vào mối quan hệ bất khả ly giữa thơ & người thơ.

***

1-Thơ là gì ?

tro than thơ thẩn là mộng tàn chiêm bao là cuộc sinh tử dị kỳ từ mộng ban đầu vùi lấp mấy lớp sóng biển xanh dâu. 

Thơ là thẩn vậy tro than

Tàn canh con chết trên tàn mộng kia.

                  (Thích Phùng Khánh Ca)

Lọc đi cái lớp vỏ quạnh quẹo của ngôn từ nhìn vào trong ta nhận ra: Thơ là người người tro than cát bụi thẩn thơ sấp ngửa chợ đời cười khóc mộng mị với đủ hỉ nộ ái ố thất tình cả những cơn điên...Thơ trùng khít lên thân phận người. Nói như Trần Dần Thơ là mạng sống là lý lịch thật đời tôi. ( Sổ bụi 1988) Chúng ta tìm thấy một thiền sư Không Lộ với "trường khiếu nhất thanh hàn thái hư" một Hàn Mạc Tử với rời rụng vầng trăng đau chảy máu một Xuân Diệu thanh xuân lời yêu gối mị trăm năm một Bích Khê với Tinh huyết đau thương mà trụy lạc. Thế đó thơ là người. Nguời chiến sĩ có thơ chiến sĩ viên chức có thơ công dân kẻ ẩn ức tình dục thì nôn thốc tháo những thịt đùi mông ngực kẻ cháo lão mưu sinh thì thơ quẹo lưỡi tụng ca... Còn người thơ Bùi Giáng thì như con chim đơn sơ mùa xuân líu la ngứa cổ hát chơi hát vào cuộc Lễ Hội Trần Gian. Khi gió nắng vào reo um khóm lá? Khi trăng khuya lên ủ mộng xanh trời? Chim ngậm suối đậu trên cành bịn rịn? Kêu tự nhiên nào biết bởi sao ca? Tiếng to nhỏ chẳng xui chùm trái chín? Khúc huy hoàng không giúp nở bông hoa? ( Đi vào cõi thơ).

Không Bùi Giáng chưa một lần cực nhọc hô hào nhiệm vụ giáo dục quần chúng rêu rao  văn dĩ tải đạo nhưng phóng mình lên đỉnh núi thon von của CÁI ĐẸP của TỰ DO tư tưởng & yêu thương cho trong chiêm bao thơ về lãng đãng thì từ đó vẫn bất tuyệt cũng lãng đãng chiêm bao". Khái niệm Thơ là người đồng thời bao hàm thái độ sống. Sống không hận thù không đấu đá không bè phái không khen chê không kêu rêu khóc lóc van cầu. Bùi Giáng đã ở trọ hơn bảy mươi năm cuộc đời  với nguyên vẹn một hồn tinh khôi niềm vui bờ ngập và bày biện cuộc chơi giữa lấm lem mặt người: cởi quần áo giữa lớp học tắm nơi công cộng ngủ vỉa hè trở thành hành khất túy lúy mặc áo rằn ri lính ngụy chỉ đường giao thông...Tất cả là vui thôi mà (2 ). Ông vui và thơ vui vui bất tận một vĩ đại vui .

Ðiên chơi cho bớt điên đầu /điên đầu cho bớt điên rầu rĩ chơi/... Buồn vui ai biết đâu ngờ/ nằm trong tử diệt nhớ giờ tái sinh.

Rủ bỏ tất cả các lớp ngoài( hình hài ngữ ngôn cử động...) Bùi Giáng đang trên đường tìm đến bản chất bản lai diện mục tiến gần đến bờ của một tuyệt đối tự do.

Thưa em buổi trưa đi vào giữa lòng lá nhỏ

Tiếng kêu kia còn một chút mong manh

Dòng nức nở như tia hồng đốm đỏ

Lạc trời cao kết tụ bóng không thành

         (Hư vô và vĩnh viễn - Mưa nguồn)

Người thơ đã hoan hỉ sống như trẻ thơ vượt lên phiền trược không câu không chấp. Đố ai tìm được một câu thơ ông trách phiền nhân gian. Thơ trong trang nghiêm vẫn ẩn giấu nụ cười "niêm hoa vi tiếu" của Hoan hỉ Phật. Nầy là khúc hát nửa đêm bồ tát và sắc nhan cụng cựa. 

Nửa đêm Bồ tát đề huề

Ði tu một trận còn mê khuynh thành

                             (Sa mạc phát tiết)

Kính ái mà vẫn tếu táo Bùi Giáng dành riêng cho Ni cô Trí Hải một chỗ đứng trong dòng chảy đời mình:

Ra sông nằm ngũ rập rình

Mẫu thân Phùng Khánh đẻ mình ra sao.

                             (Sa mạc trường ca)

Không phải khi nào cũng quàng xiên loe choe tréo ngọe Bùi Giáng rộn ràng sớm mai nâng niu từng nụ tình mới chớm mơ màng với lớp lớp sóng lục vô chừng & nụ cười mây mọng:

Em có nụ cười buồn mây mọng

Em có là mi khép lá cây rung

Em có đôi mắt như sầu xanh soi bóng

Hồ gương ơi! Sao sóng lục vô chừng!.

Niềm vui còn đầy vun hoa cỏ bốn mùa vui với lũ chó sủa inh oang phố thị lủ khỉ leo trèo với châu chấu chuồn chuồn và với bầy vịt... nhựa và đặc biệt với lũ bò  đen vàng trắng... chăn dắt buổi chiều về.

Này em Đen chiếc vòng vàng tươi lắm

Này em Vàng chiếc trắng há mờ đâu

Này em Trắng chiếc hồng càng lóng lánh

Này đây em Hoa Cà hỡi! Chiếc nâu

                          (Nỗi lòng Tô Vũ)  

Và này là một chút nắng màu sông khói vàng rơm rạ bến cũ gốc đa bóng tre đầu làng... đi vào thơ ông như thịt xương núm ruột:

Con đường bờ ruộng khúc sông...

Bóng tre màu rạ như trong ruột rà

(Martin Heidegger và Tư Tưởng Hiện Ðại 2)

Người thơ Bùi Giáng không hề tính toán so bì kiểu Lý Bạch "hồ vi lao kỳ sinh". Ông chán ngấy chán phèo cái "buồn nôn" của Sartre cười ngay mũi Nietzsche vì cứ cực đoan xô đẩy Thánh Thần Tiên Phật và  không bao giờ  "xa lạ" với cuộc đời như Albert Camus. Giữa nắng mai phơ phất lạ trí huệ mở ra trăm mắt ngàn ngày Bùi Giáng đi thăm một bờ sông gió thổi chiếc bàn đá lũ trẻ con và nhận biết hiện thể của mình đâu đó im ỉm nằm khèo trong lá nắng...

Hỏi tên rằng biển xanh đâu

Hỏi quê rằng mộng ban đầu đã xa

Gọi tên rằng một hai ba

Ðếm là diệu tưởng đo là nghị tâm! 

Quê nhà giấc mộng phù du bay thân xác chỉ là hư huyễn nỗi đời tục lụy. Và người thơ ngẩng mặt mà đi mắt gửi một lời chào .

Xin chào nhau giữa con đường

Mùa xuân phía trước miên trường phía sau

Bản thể trụi trần và nhân tính đã hiện hình lồ lộ. Vâng nhân văn chẳng phải đội mũ cao áo dài và rao giảng những nhân danh... Nở một nụ cười vẫy một bàn tay Bùi Giáng đi hết những phong ba đời mình như thế. Buổi chiều một chai bia thếp giấy một chỗ ngồi ông viết cho đời những câu thơ tụng ca cái đẹp.

Em về mấy thế kỷ sau

Nhìn trăng có thấy nguyên màu ấy không

Ta đi gửi lại đôi dòng

Lá rơi có dội ở trong sương mù

            (Mưa nguồn)

Và chúng ta yêu Thơ và Người Bùi Giáng trong  màu trăng châu thổ trong mông quạnh đìu hiu chiều những lá hoa cồn yêu cả những cơn say và mê tỉnh của ông dù ông chẳng đăng đàn tuyên bố lên báo lập ngôn nửa chữ về mục đích thơ .

Bắt chước ông Khổng Tử

Con chim thì ta biết nó bay

Con cá thì ta biết nó lội

Thằng thi sĩ thì ta biết nó làm thơ

Nhưng thơ là gì

Thì đó là điều

Ta không biết

                    (Sa Mạc Trường Ca) 

Thơ là thơ và thi sĩ là thằng làm thơ không cần vo viên thơ thành đạn chì đạn ống đạn thiếc bắn vào ai cũng chẳng truyền đạo đức cho ai... Người thơ và thơ giăng tay để yêu hết vô cùng:

(...) Xin yêu mãi yêu và yêu nhau mãi

Trần gian ơi! Cánh bướm cánh chuồn chuồn

Con kiến bé cùng hoa hoang cỏ dại

Con vi trùng cùng sâu bọ cũng yêu luôn

                             (Mưa nguồn)

2- Thơ dị kỳ người dị thường

Nhưng mà vũ trụ sao bay ngân hà cuộn chảy âm dương dịch chuyển đất kia thương hải tang điền rộn rịch nguồn cơn bối rối Người & thơ Bùi Giáng cũng đi về thể lệ lâm li đi đi suốt cõi lời nghi vấn lời. Từ buổi ban đầu hồn trong veo thơ tinh khiết người & thơ Bùi Giáng cũng lấm lem bùn đất nhân sinh mà mang máng sầu vương vướng hoài nghi ăm ắp những chiêm bao phờ phạc. Hơn ai hết Bùi Giáng đã thức ngộ  thị phi đen trắng những xoang điệu đười ươi

Ấy là thơ thuở chưa điên

Ở trong dấu ngoặc quàng xiên reo cười

Bây giờ xoang điệu đười ươi

Ðiệu hoa lầu các ngậm ngùi dấn thân

Thanh xuân tươi đẹp nhưng cái tang của người vợ yêu dấu khiến ông thảng thốt khuya khoắt mờ sao. Hai lần đứng trước cổng trường Đại học ông từ chối bước vào vì nhận ra cuối cùng là "trường trại lao xao" ôm đồm mấy nhúm à uôm chữ nghĩa sẽ bất lực để giải thích cội nguồn chân mây bất lực để khai thị một tâm thức . Bỏ đi thôi. Lang thang làm mục tử đi tìm con đường khai phóng cho mình

Buổi đầu sơ ngộ là cánh én viên thành một mùa xuân:

Én đầu xuân tuyết đầu đông

Rừng cô tịch ngóng nội đồng trổ hoa

                    (Mưa nguồn)

Thơ theo nhịp chân ngày lập lờ những ẩn ngữ & mật mã những dấu hỏi  hoang mang lơ lửng hỏa mù những tuệ cảm trắng phau những huyền ẩn kinh  xanh như là.  

Hỗn mang về giữa hiên nhà

Bây giờ cố quận tên là chiêm bao 

                       (Rượu uống)

Cố quận quê nhà phố thị được lặp lại với tần sô cao và độ rung tăng dần mạnh mẽ lung lay từng khóm rễ chịt chằng của vô thức. Bên cạnh thời điểm "nguyên xuân" cũng là cái khoảnh khắc thâm tàng bất lộ... Bùi Giáng cho rằng cần "phải trở về bủa rộng chiêm bao để thiết lập mộng luân lưu giữa thời gian bay múa: và có như thế thì "cuộc tồn hoạt của tồn sinh [mới] được tiếp xúc trở lại với hương màu vạn cổ...". Cho nên những vần thơ cứ mọc lên những giấc mơ ngày ngây dại với chiêm bao tạo thành một thế giới ảo hóa từ thiên thu về từ độ non cao có cả Như Lai với Phật Chúa hiện tiền.  Ở góc độ này thơ tưởng như đã thoát ly hiện thực: không cơm áo mưu sinh không máu me xương xẩu chiến tranh không hận thù phân chia không gian thương lừa lọc. Nhưng không người thơ không ảo cũng không biện bày ảo thực dị kỳ để hoa mắt rối lòng người. Hãy nghe người thơ nhắn nhủ với Xuân Diệu cũng là thầm thỉ với mình. Nhưng rồi phong ba cứ dồn dập càng ngày càng mang tính cách nhố nhế thêm ra tủn mủn đầu độc thêm ra thì ưu tư khắc khoải trở thành chuyện tầm phào siêu thi siêu tưởng siêu triết... trở thành chuyện đĩ điếm. Văn chương văn nghệ trở thành chuyện bán cá ngoài chợ. Nợ tang bồng vay trả trả vay trở thành chuyện phỉnh phờ con nít. Lưu thủ đan tâm trở thành chuyện tán gái đâm toang. Chiếu hãn thanh trở thành chiếu chăn mài cọ lầu xanh meo mốc. (Thi ca tư tưởng). Một chút ngông ngôn dăm lời giễu nhại rồi liều & loạn những từ ngữ lạc lầm cộng lại thành nỗi đoạn trường đau mà âm vọng là miền miền  tuyệt đối hoang mang. Hoang mang vì tất cả là nhố nhuế tủn mủn phỉnh phờ... Danh vọng bạc tiền ngựa xe cửa nhà  như khói mây. Nên con đường người thơ chọn. "Thơ tôi làm... là một cách dìu ba đào về chân trời khác". Bằng cách xô đẩy ngữ ngôn ( lặp láy nhại dùng ẩn dụ/ hoán dụ...) Bùi Giáng khiến nó nhảy nhót đu bay biến hóa trùng trùng sóng bể tung hê lên như ức vạn hạt cát li ti thúc đấy ý lực của bài thơ và mang đến cho người đọc những giá trị cảm thức sâu sắc những bàng hoàng hoài cảm những tưởng vọng mênh mông. Hư không đối diện vạn đại thánh thót vân mồng lạnh lẽo như phi vào chốn tuyệt mù của đường bên kia.

Người đã bỏ đường kia ở lại

Ðể đi vào đối diện hư không

Bờ thánh thót thu sau về vạn đại

Lời chào kia nức nở lạnh vân mồng

(Lá Hoa Cồn) 

Cười khóc là cuộc tồn lưu kỳ thú mà Bùi Giáng ghi nhận cho mình lên trắng tường vôi lên hồng lục lá và rồi tự đốt tự hũy như một định mệnh tất nhiên để bao giờ bao giờ dấy lên nghi hoặc suốt cả cổ độ nghìn thu:

Bằng bút chì đen/Tôi chép bài thơ/Trên tường vôi trắng

Bằng bút chì trắng/Tôi chép bài thơ/Trên lá lục hồng

Bằng cục than hồng/Tôi đốt bài thơ/Từng giờ từng phút

Tôi cười tôi khóc bâng quơ

Người nghe cười khóc có ngờ chi không 

                                  ( Bao giờ )

Thơ đã dị kỳ mà người còn dị thường/ dị hợm hơn. Tóc dài đạo sĩ túi xách vai đeo thêm vào cây gậy Bùi Giáng lê la góc hẻm phố thị làng mạc ruộng đồng đi qua đường trần ẩn mật và để lại bao nhiêu nghi vấn nghi hoặc nghi ngờ. Bậc thức giả ngợi ca ông như là bậc trích tiên chiếc bóng của Trang- Lão; kẻ phàm phu bảo ông điên ông cuồng kẻ trưởng giả học làm sang chê ông bẩn thỉu không xứng chung bàn đối ẩm lại thêm nhà văn nọ còn cố gán ghép ông đồng sàng dị mộng với thời cuộc là nạn nhân của thời đại (3). Không Bùi Giáng chỉ là kẻ tự lưu đày mình trong cái hữu hạn trần gian cầu tìm lại bản thể của mình! Bi kịch có chăng là Tấn trò đời (4) muôn thuở của nhân thế với sinh lão bệnh tử và cả một đống núi lo toan ngờ hoặc. Làm người đã khó làm người thơ càng khó gấp vạn bội phần. Bùi Giáng dị thường /dị hợm ở cái vẻ ngoài nhưng là thực sự phi thường trong việc vượt thoát lên hai bờ sống chết chẳng phí toan lo là chim phỉ thuý thơ thẩn bờ xanh kẻ lang thang ham chơi đi qua "sa mạc phát tiết"* mà thổ ra tinh hoa đất trời.

Một bàn chân một lộ khe một làn nuớc lạnh rồi đè lên nhau mà vỡ ra những tưởng niềm với dị mộng hoác mở cả âm dương dịch biến  mấy mùa.

Người con gái lội qua khe

Bàn chân với nước lạnh đè lên nhau

Nỗi niềm tưởng lại xưa sâu

Bàn chân với nước cùng nhau lại đè

Trên "con đường ngã ba" ông tỉnh ông thức rồi trút linh hồn oái ăm cho một ngẩn ngơ lá nằm.

Phải rằng nắng quáng dập dồn?

Hay là đèn trút linh hồn oái oăm?

Phải là nguyệt giữa đêm rằm?

Nguyên tiêu lãng đãng lá nằm ngẩn ngơ?

           ( Con đường ngã ba )

Rượu uống thơ tràn hơi thở đục mỏng xiêm y Bùi Giáng đã sống hết mình và cháy đến tận cùng buổi hạ nắng. Quỷ ma đi đời càn khôn tàn cuộc chén rượu túy lúy.

Thưa em rượu uống bây giờ

Là trăm năm gục hai bờ tử sinh

Ðộng hờ hững chúa điêu linh

Em làm Hoàng Hậu mọc tình cỏ phơi

Nhà ma cửa quỷ đi đời

Chìm hơi thở đục trong lời xuân xanh

Càn khôn xiêm mỏng che mành

Về trong thiên hạ em thành thiên thân.

                 ( Rượu uống )

3- Thơ là người

Tôi thực sự muốn khóc khi gặp bài viết của Na Thị Chua với cái trò chơi chữ nghĩa lem nhem những cảm xúc rồng rắn ngụy tạo lầy lụa xác thịt :

Cái L không biết đẻ mới chính cống L hư

Sinh ra để làm có nhiêu chuyện đó mà còn không biết

Biết ăn thằng C phải biết ị ra thằng người

Ăn mà không ị là L bị trĩ

Gọi là L tắc tị

      ( Ca dao tôi & tôi ) ( 5)

Ôi chao ở đây không phải L tắc tị mà là thơ ...tắc tị người tắc ...ị . Bùi Giáng thì không cần biết hiện hay hậu đại cũng bất kể trường phái linh tinh với dăm ba lý thuyết biện & chứng . Thơ đơn giản là tâm tình một thổ lộ rất người

Lời tỉnh táo lời mê man

Ðiệu thê thiết rống điệu bàng hoàng ca

                  (Y ư mộng du ư mê) 

Bùi Giáng đã hoác ngộ ra mình chẳng là gì cả chẳng qua một cái túi da rồi ngày mai nằm xuống chương phình để trào lộng tuyệt cùng giữa bi đát siêu thoát ngay giữa một tồn sinh tinh mật. Nhưng dù thế nào thiên đường vẫn ở ngay trần thế nầy để ông phiêu lãng ta bà hí lộng với đám trẻ con bụi phố với chuồn chuồn châu chấu với Rừng Marylyn Biển Brigitte Bardot với Kim Cương Phùng Khánh và với thơ bay thơ say.

Cá ở ngoài khe có ít nhiều

Cồn lau cỏ lách có hoang liêu

Em về có hỏi răng ri rứa

Nhắm mắt đưa chân có bận liều.

                  (Bờ trần gian).

Đọc những cái tên miền đất trong thơ ông vọng từ ký ức quê nhà reo vang những buớc chân xa :Mỹ Tho Cần Thơ Sài Gòn Vạn Hạnh ...mới hiểu nhà thơ gắn bó thế nào với "đất- tâm hồn" .

Điện Bàn Đại Lộc Duy Xuyên

Xiết bao tình nghĩa thần tiên mộng đầu

Vĩnh trinh Lệ Trạch Thanh Châu

Thi Lai Hà Mật nhìn đâu dáng người

Người đầu tiên đã mỉm cười

Nhìn tôi tưởng thấy niềm vui vô cùng...

(Ký Ức) 


Sống chân thực yêu chân thực kiểu "răng ri rứa" Bùi Giáng chẳng thèm đeo mặt nạ đạo đức tồng ngồng chẳng cần ngụy tạo khăn đóng áo dài và bẩm báo  dạ thưa. Ông sẵn sàng nói ngay với ai đó khi đem cái đẹp nhúng vào bùn đem lọ lem quệt bẩn mặt thi ca.  Hỡi những thi sĩ của hôm nay ( kiểu Na Thị Chua ...) truớc khi đem thơ rao bán đánh liều đổi chác hãy lắng nghe Bùi Giáng than khóc cho Thúy Kiều "Thế còn chi là hồng nhan em Thúy? Tha hồ mà đo đếm đuổi xô. Ðem bụi lầy bết vào thân tiên tử đem bùn-đen trát vào mình mẩy mềm mại của giai nhân rồi la to: - Con đĩ kia ơi! Mày hãy đưa tứ chi cho ông xiềng xích lại rồi vào ngục tối mà nằm". (Martin Heidegger và Tư Tưởng Hiện Ðại 1).

Người thơ đã đi rồi với cỏ lau nhưng thơ vẫn còn ở lại giữa chúng sinh mặt người. Xin hãy nhìn lại một lần đời thơ đời người của trung niên thi sĩ họ Bùi   người lang thang trong cõi thi ca và tư tưởng nhưng lúc nào  cũng quay về cuộn mình "tròn trịa méo mó" để nằm trong vòng nôi của ngôn ngữ dân tộc vần lục bát ca dao đượm tình thơm nhân tính ...

Cam Ranh - L.V

( Nhân ngày giỗ lần thứ 11 của Bùi Tiên Sinh (ngày 17/8 Âm lịch)

      

      

•1-       Tuyển tập tạp bút gồm 20 chân dung thi sĩ của thế kỷ 20 .

•2-       Câu trả lời với Mai Thảo về chuyện thơ

•3-       Mai Thảo ( Viết văn trở lại)

          Và ở Sài Gòn vẫn còn Bùi Giáng

                Tối tối về chùa đêm làm thơ

                Ngày ca múa khóc cười giữa chợ

      &n

More...

VĨNH PHÚC - THU PLEIKU

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Pleiku về an táng tình tôi . Viết một bài tạp bút ...đưa tang chia sẻ với bạn bè !



THU PLEIKU

               
     Tạp bút thơ



Tôi lỉnh kỉnh vở sách ba lô. Ngày Pleiku gói bốn mùa xuân hạ bốn mùa mở một thiên thu thường lệ chân dài bít tất lặng trắng dốc sương. Nắng non non da em nõn như là ... Thu áy náy dặm dài . Thu chiêm bao miền sương Biển Hồ đầy thu vỡ tiếng dương cầm cuối phố nhà em mắt bóng sao độc tấu quỹ đạo loi thoi lá vắng...


Tôi chảy vào Sê-san sông mở trời thu xanh thủy ba ngầm màu cổ xưa ngấn lệ cơn giông. Viên sỏi trầm tích bí ẩn lau lách buồn địa đầu những thán từ nhẫn nhục màu da bánh mật . Chảy đi sông ơi cho hào phóng phù sa dâng lên trời cho Yali* cuồn cuộn nước thác bay . Mây bay !


Tôi chạm mặt Hạ Vàng ** thu sớm mai cà phê giọt chậm đen lâm li ri ri giấu những đợi chờ nhân sinh ngon ngót . Cầu bên kia chuyện kể những kẻ bỏ quên huyên náo vùi xuống lòng hồ bầy thủy quỷ mặt trơ khấc . Buồn chi tiếng ra đi ! Sống nhạt không bằng thay vở trắng ...Cà phê đen tê mê chậm...


Tôi chạm em trăng cũ mày vòng nguyệt thu mới áo vàng lay ngực búp. Lom khom bóng ngày con kiến leo ngõ cụt. Buồn tôi môi son em một mi li tóc cách khoảng 30 hoa niên tóc bạc. Thở phào đi anh ! Không có ngữ pháp may sẵn áo cho một chữ tình. Vô ích nụ cười tôi đóng mốc .Thu không ngủ trên mọi thị phi phân biệt ...


Thu ở trọ đêm Pleiku phố sáng bù xù tóc bóng cây . Khoắt khuya không ai đưa đám tình tôi. Ba lô vở sách tôi đi . Trời chưa sáng.. Pleiku giấc ngủ mù ...

                                                                                                                    

                                                                                                                             Pleiku 17/8/09

* Thủy điện Ya Ly  được xây dựng từ 1992
** Tên quán cà phê

More...

VĨNH PHÚC - QUA ĐÊM Ở NHÀ BẠN

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Lang thang hành hương phương Nam gặp bạn những người bạn thơ quý mến. Gửi lại bài thơ viết vội trong đêm tặng bạn .


VĨNH PHÚC


QUA ĐÊM Ở NHÀ BẠN

           Tặng Anh Thọ -

            Nguyên Giảng viên Trường Đại học Sư phạm Vinh

1. Qua đêm ở nhà bạn . Chim Phí bay đi tuyệt mù chín phương mây chiếu đơn ở lại lạnh hình hài mệt mỏi cuộc nhân sinh nước mắt. Người thiếu phụ cà phê quán ViMi ngồi trong góc tối hát Tôi ơi đừng tuyệt vọng. Mười ba năm bưng mặt làm ngơ nuôi con tháng ngày đắp đổi chồng trong li tấc mà son phấn hửng hờ.

                                Anh Thọ
2. Qua đêm ở nhà bạn. Vợ bạn tóc lục tuần ngồi kể chuyện vu vơ nhà cửa mắt đã chân chim nếp mi cười. Đợi đèn chong chong suốt trăm năm năm thức. Chỉ có thể ngủ ấm khi đêm chồng về.  Lịch kịch ngoài kia gió khua cánh cửa đời động lòng cuộc chữ chưa bày vạn ngày đã cạn. Ôi thơ là gì mà con chữ trải mình đêm trắng. Những thông điệp cứ lạc loài trơ trơ gỗ với nhân sinh nóng bỏng.
3.Qua đêm ở nhà bạn. Nhà đơn sơ sạch mùi liêm khiết. Bốn mươi năm cặm cụi gõ đầu trẻ  bạn về bàn cứng giường thô vui đạm bạc. Nội đã ngủ rồi khói hương bàn thờ đã thắp tôi bỗng muốn vợ bạn có bàn tay ấm của chồng. Ngủ thôi!

4. Qua đêm ở nhà bạn bạn ấm còn tôi lạnh hình hài nghe mối mọt trở mình gặm

cõi không tịch mịch ...

                                           Bà Rịa đêm 13/7/2009.


               
Anh Khánh Linh

More...

CHỮ VÀ NGHĨA

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ


LÊ VŨ


CHỮ VÀ NGHĨA

              Tạp bút



Nhân thể dữ tâm kinh
                             Nhân thể dữ tâm kinh

Đêm đọc Khúc Đạm Tiên bỗng thấy dờn dợn xanh lửa ma trơi ngạ quỷ bay sương khói mơ hồ  :

...Ma đên ỳ nẽ ô mà
Xơ tin ô đố đâu là đến đây
Xền nô đô thí xi đầy
Xè rê tê nến ngọn lầy lội cơn

A tin a tỉ oan hồn
Vong lưu lỳ lẩy cung đờn cợt trêu

              ( Đạm Tiên - Bùi Giáng )

Với những con âm ( chữ ) ú ớ lời rền rỉ ong óng Bùi tiên sinh dẫn ta về chốn thường trú của hồn ma bóng quế Đạm Tiên. Là bất khả tư nghị để cố gắng diễn nghĩa tìm hiểu đoạn thơ mà chỉ có thể  hòa nhập vào không gian âm u tù mù của thang âm nhịp phách mà đoạn thơ gợi lên để hình dung Đạm Tiên với "ngọn lầy lội cơn"  trong hỗn độn A Tỳ . Những  chữ vô nghĩa đã phát sinh nghĩa trên nền âm nhạc của tụng niệm : đoạn thơ đang chiêu hồn.

Trường hơp khác thi sĩ Trần Dần đã phác họa em với điệp tính từ dài .

Em dài man dại/ Em dài quên che đậy/ Em dài tê tái/ Em dài quên cấn đối / Em dài bối rối/ Em dài vô tội/ Em dài - khổ tâm"  ( tập thơ 63-64) rồi kêu lên thảng thốt Đáng lẽ em không nên đẹp ! ...

Ôi chao ! Ngón chân thường lệ ! Mông non phi lý ...

Không thể lý luận bàn giải góc độ kích thước rộng hẹp những dài tê tái  dài vô tội ...Dài hiển thị trong tâm thức của tác giả với sắc màu cung bậc chỉ có thể cảm mà không cần/ không thể hiểu. Hội họa đã tạo nghĩa cho chữ ...

Bài ca dao quen thuộc sau là một ví dụ khác :

Công cha như núi Thái Sơn / Nghĩa mẹ như nuớc trong nguồn chảy ra .

Người Việt Nam tưởng chừng không ai không hiểu vì nghĩa đã trắng bạch  rõ ràng nhưng không núi không chỉ là núi là vĩ đại sừng sừng to lớn và nước không chỉ là dòng chảy chảy qua xuân hạ bốn mùa. Chữ giấu nghĩa : núi là lớp lớp đá chất chồng lên nhau biểu tượng giọt giọt mồ hôi khó nhọc của cha theo ngày tháng. ( trục tung) ; còn nuớc lại mở ra  mênh mông bốn bề bất tận yêu thương ( trục hoành) . Công cha nghĩa mẹ kết hợp thành hai trục tung hoành .

Thế đó mối quan hệ CHỮ VÀ NGHĨA thật nhập nhằng ( cũng lắm lúc nhọc nhằn) và với đa phần chúng ta có lẽ còn mơ hồ khó thể tách bạch . CHỮ thông thường mang NGHĨA nhưng trong rất nhiều trường hợp lại là  " ý tại ngôn ngoại" . Thế nhưng phải chăng chúng ta đang đọc văn học với cách ĐỌC NGHĨA và BỎ QUÊN CHỮ dù vị trí của nó là CHỮ- NGHĨA ( chữ trước nghĩa sau ) . Vấn đề này tưởng là đã cũ nhưng thêm một lần  tôi muốn khua động cái vùng chữ nghĩa nầy trong suy nghiệm của Trần Dần "Biển giấu sâu trời giấu rộng chữ giấu nghĩa"

***

1-     Mở môi ngôn ngữ hồ đồ . Vâng ngôn ngữ càng hồ đồ hơn trong cái thế giới hỗn mang hôm nay với ngày truồng đạo đức giả lên ngôi người đeo mặt nạ và nhân sinh điên đảo đen trắng thị phi đến nổi Trung niên thi sĩ phải ậm ừ  Thưa em ngôn ngữ quặt què và lẩm bẩm mơ màng :

Tôi gọi Mỹ Tho là Mỹ Thỏ
Mỹ Thọ muôn đời là lục tỉnh hôm nay
(Lẫn lộn lung tung- Bùi Giáng )

Buớc vào ngưởng cửa hậu hiện đại hoài nghi như cây đinh đâm cắm vào mấy lớp vỏ tư duy nên khi bóc tách từng lớp vỏ ngôn từ ngữ ngôn hiển thị với bản chất dối trá. Chuyện kể một chàng thi sĩ nổi tiếng với những bài thơ hiếu để nhưng tình cờ khi đến thăm nhà người ta mới phát hiện chàng thi sĩ đang quát nạt mẹ già vì bửa cơm trưa nay ...thiếu rượu. Tuy nhiên nếu không có hệ thống kí hiệu làm bằng cho những giao tiếp thế giới sẽ quạnh hiu và quan hệ í a lời . Chấp nhận tính hồ đồ ( cả dối gạt) ngôn ngữ chính là phương tiện để trao đổi quan hệ tâm tình ...Trong văn học nói chung và thi ca nói riêng ngôn ngữ lại càng rất mực hồ đồ nhưng cực kỳ vi diệu trong từng âm tiết . Đây chính là bí mật và sức quyến rũ của ...thơ  để bao nhiêu người mê đắm mê man cày xới cánh đồng thơ không mệt mỏi .

Ngày vẫn mưa ngã ba  phố buồn. Câu văn rõ nghĩa hình ảnh đã cụ thể nhưng khi đi vào thơ lại biến hóa vô lường .

Mưa vẫn ngày . Buồn ngã ba phố thì không còn là hiện thực mưa với phố buồn. Chữ đã  phát sinh nghĩa khi nằm ở vị trí chủ ngữ.  Ở đây đằng sau mưa là manh múm tả tơi   rời rã chán chường ngày và buồn là chủ nhân thật sự của phố chế ngự và trùm lên những góc hẻm con đuờng . Một đảo ngữ đã làm câu thơ biến động nghĩa ôm ấp bao nhiêu tâm trạng . Chi tiết hơn ta lại hỏi : tại sao là  Buồn ngã ba phố mà không phải là Buốn phố ngã ba . Tài khéo của tác giả ở đây . Ba với âm a thanh bằng mở ra mênh mông và mênh mang không phù hợp với tâm cảnh trong khi phố với âm ố lố nhố cùng với thanh trắc lại có tác dụng treo lên da diết day dứt hơn bội phần.

•2-  Ði về thể lệ lâm ly/ Ði đi suốt cõi lời nghi vấn lời( 1) Chữ nghĩa biến thiên đến vô cùng vô lượng nên vẫn là nghi vấn lời trong cuộc chữ trăm năm .

Đọc Tỳ Bà của Bích Khê "Ô hay buồn vương cây ngô đồng/Vàng rơi ! Vàng rơi ! Thu mênh mông" thì nghĩa không nằm trong từng con chữ mà trong từng âm tiết mênh mang với  hàng loạt thanh bằng dâng lên treo lên một cõi im   mùa thu .  Đọc thơ Hàn thì chính là cách điệp gió & mây làm nên hai ngã chia lìa :

Gió theo lối gió mây đường mây ( Đây thôn Vĩ Dạ - Hàn Mặc Tử )

Vâng ngôn ngữ có tính dự báo và dự báo ngay trong cái âm vận nhịp phách của từ. Tiển Thúy Kiều ra đi Tố Như đã ấm ớ nghẹn lời :

Vó câu khấp khểnh bánh xe gập ghềnh  ( Kiều )

Câu tám buông thành hai nhịp bốn chia hai ngả uyên ương và những âm khổ độc

( khó đọc ) " ấp ểnh ập ềnh" chính là lời tiên tri cho đoạn đời Kiều . Chữ đã sinh nghĩa nghĩa ngoài lời. Một chữ cỏ trong thư "Gửi thôn nữ Vĩnh Trinh" của Bùi tiên sinh cũng lắm nỗi nghi hoặc đa đoan.  Đời cỏ hay Em là cỏ là rác rơm nát nhầu hay nỗi sầu rơm rác ?

Bây giờ em đứng nơi đâu
Cỏ trong mình mẩy em sầu ra sao
.( Bùi Giáng )

Một từ trắng trong Bóng chữ của Lê Đạt cũng đầy xôn xao :

Em về trắng đầy cong khung nhớ

Mưa mấy mùa

      mây mấy độ thu

trắng em tinh tươm tinh khôi hay là sắc bàng bạc của mây du du là non tơ hay mềm xốp là phiêu linh nhẹ tênh hay phơi ra trắng lốp ??? Vâng thơ cứ gợi cho người cứ cảm và tha hồ tưởng tượng.

Trong tinh thần hậu hiện đại chữ nghĩa lại cần đuợc tiếp nhận với một cảm thức mới. Theo Susan Sontag một đặc trưng lớn của chủ nghĩa hậu hiện đại là tính chất phản diễn dịch (anti-interpretation) và trên ý niệm này bài thơ  là cái biểu đạt (signifier)  không cần mất công phân tích ranh giới giữa hình thức và nội dung giữa cái được biểu đạt (signified) với cái biểu đạt.

Thơ 1 của Lê Vĩnh Tài là một ví dụ  .

có một bài thơ không có chữ không có dòng nào chỉ những ký hiệu @ %^&^J $$$  và được gọi là thơ cụ thể

trên lý thuyết con người ta có thể không có miệng (câm) không có tai (điếc) không có mắt (mù) và cũng là những con người cụ thể

chỉ những người không có tự do (tù) thì không thể là người cụ thể vì ngoài việc hít thở ra ta không còn biết gì về họ

và ta cũng không nên nói gì về họ

đỡ lo

Thơ thị giác thơ không lời thơ trình diễn ...cũng nằm trong dòng chảy  này : không cần / không thể diễn dịch vì toàn cục bài thơ đã là CÁI BIỂU ĐẠT .

          3-Tặng nhau từ ngữ lạc lầm / Cũng xin hồng lệ hãy đầm đìa tuôn( 2 )  Ô hay vì sao mà từ ngữ lạc lầm để cho đầm đìa hồng lệ ! Phải chăng bể dâu nhuộm màu một ánh trăng tà cũng bị hoài nghi :

Trông về đồng ruộng đôi khi
Thị thành tâm sự hoài nghi trăng tà

(Gấu buồn- Bùi Giáng )

Gấu thì buồn người thì mê thế giới nổ tung bạo lực thị phi không nghe nổi một khúc Serenade chiều tà nên Bùi tiên sinh buồn đem thơ gạ gẫm với chấu chấu chuồn chuồn rồi cởi lưng trâu mà hát Thanh bình ca :

Tôi gạ gẫm với châu chấu chuồn chuồn đem phó thác thảm họa trần gian cho chuồn chuồn mang trên hai cánh mỏng bay đi. Bay về Tử Trúc Lâm bay về Sương Hy Lạp ghé Calvaire viếng thăm một vong hồn bát ngát rồi quay trở về đồng ruộng làm mục tử chăn trâu ( Bùi Giáng- Thi ca tư tưởng ) .

Còn tôi buồn vì bao nhiêu từ ngữ lạc lầm bôi bẩn nhan sắc thơ . Đọc "Trăn trối" của Lê Thị Thẩm Vân tôi bật ngửa và khóc :


Con gái mẹ

Yêu ai con cứ fuck họ

Ghét ai con cũng có thể fuck họ.

Khinh ai mẹ để tuỳ ý con.

Ai quý mến cưng chiều

con luôn tử tế biết ơn

nhưng không nhất thiết phải để họ fuck.

Bố con biết tự sướng thân vác cặc đi đụ tứ phương thiên hạ.

Còn lồn mẹ cứ ủ kín để dành hiến dâng bố con đêm động phòng.

Đó là điều ngu nhất đời mẹ.

(http://www.tienve.org/home/activities/viewTopics.do?action=viewArtwork&artworkId=3391) .

Quay lại đọc " Bị tụt quần " của Miên Đáng tôi giật mình vì đàn bà thế này dễ có mấy tay . Bút lực hùng hậu mà tình lực thì phi phàm đành hâm mộ :

Mùa Xuân khe khắt nứng bò ngoằng dây leo lem nhem mốc lệch mang tai một nụ cười nhún đít. Sinh ra làm loài chuột chưa bao giờ ngạc nhiên về mùi thối ngờ ngệch khi lỡ bị tụt quần. Như thể nó dịu dàng nên mềm ra yên ổn phô bày cái tinh túy man dại đêm. Gió độc quyền len vào giữa hai háng chỗ hột le chưa bị người Hồi cắt bỏ niềm vui có ý định lên men trũng rốn cơn mê kiến cắn. Một thằng đực nổi cơn dâm bằng những câu hỏi bất an. Thế kỷ mới khí độc tái chế những cảm xúc treo trên không. Những con đập Trung cộng nhả rắn bơi đầy Cửu Long. Cá giơ lỗ đẻ không còn màu mỡ ịn vô mông lắc lư há họng khoe màu đá trắng bày trong bảo tàng súc vật. Cái lưỡi cũng không còn màu đỏ liếm mồ hôi chính mình. Dạ dày cào cấu xương thịt da bốc hơi bồng bềnh. Khi lỡ bị tụt quần hai tay vụt mất. Một sinh vật ú ớ đánh vần từ ngữ mới lọt lòng đã biết oe oe.

(http://www.tienve.org/home/activities/viewTopics.do?action=viewArtwork&artworkId=3162 ) .

4- -Mần răng ra rứa ví dù/  Mần ri thế nọ tịt mù thế kia ( 3)  Chữ và nghĩa ô hô ai tai đành cất tiếng than chung với Bùi tiên sinh vậy : Mần răng ra rứa ví dù ...  Thơ & chữ nghĩa có thể mang lại cái ngạc nhiên phi lý và cả phủ nhận nhưng không thể gói đúm đùm Nghĩa & chữ  mà bôi nhọ mô tê ....

                                                                                  Đêm Đêm đọc Bùi Giáng 12/6/09

* 1-2-3 Thơ Bùi Giáng

More...

XUÂN SÁCH HOÀNG HẠC NHẤT KHỨ BẤT PHỤC PHẢN

By Vĩnh Phúc- Lê Vũ

 

Lê Vũ


XUÂN SÁCH

HOÀNG HẠC NHẤT KHỨ BẤT PHỤC PHẢN *




2/6

Điểm môt tiếng chuông cho ngày đi của Xuân Sách . Hoàng hạc nhất khứ bất phục phản.  Vị nhân giả - bộ xương già lổng khổng mà thời gian đã nấu thành cao* * giờ chỉ là một nhúm tro lặng im hương nhan nghi ngút chỉ có thể nghe trăm tiếng khàn đục của nhân gian mà không thể ậm ừ với gật gù như hôm nào ngày cũ.


2/6

Mùa hạ xơ xác những cơn mưa loay hoay và tôi nghe thơ cũng ướt lem nhem phận người :

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Về làm xiếc khỉ với đời thôi

Nhà đồi một nóc chênh vênh lắm

Sống tạm cho qua một kiếp người 

                    ( Chân dung nhà văn )  

Diễn đài rồi cũng hí trường với bao nhiêu phận xiếc từ hí hoáy mua vui đến khóc mướn rồi khỉ ngồi bàn độc đập bàn phê & tự phê xiếc bỏ túi cái dự án công trình xiếc vào cặp cái cầu treo lên bến Sông Ngân . Cõi tạm chăng ? Sống tạm chăng ? Và tôi nghe thi sĩ rưng rưng khóc cười khi những cái ghế lên ngôi đao phủ :

Trăng còn một mảnh treo đầu súng

Cái ghế quan trường giết chết thơ.

                                ( Chân dung nhà văn )

Danh & lợi như thuốc nổ nổ tung cả hai vai lập trường :

Đôi vai thì gánh lập trường

Đôi tay sờ soạng ven đường của thôn

                             ( Chân dung nhà văn )

Thiết nghĩ con người đã từng hát vang lên trời "Việt Nam trên đường chúng ta đi. Nghe gió thổi đồng xanh quê ta đó. Nghe sóng biển ầm vang xa tận tới chân trời" đã phải đớn đau thế nào khi ngày ngày chứng kiến những đôi tay " sờ sọang ven đuờng" ? Có lẽ đã nhiều khoắt khuya ông tỉnh mê mê tỉnh đau đến đòi đoạn vì không có gì phải nghi ngờ này là cái phận đời phận người phận mình nó lịch kịch mà eo óc như thể

Cái kiếp đào chèo là vậy đó

Đêm tàn bạn cũ chẳng còn ai.

                                  ( Chân dung nhà văn )  

Còn ai còn ai có chăng còn con Nai vờ ngơ ngác/ Nó ca bài cải lương trong  cuộc rượu tàn "Đừng rót nữa tôi không sành rượu / Uống không say thì uống làm gì / Vui chẳng thêm buồn không quên được / Cứ như thừa từ cái mặt thừa đi ...( Rượu ) . Đau quá xót quá không dốc cạn được ngày không uống cạn được đời thì rõ là thừa với sống mòn sống tạm khác chi thằng nộm hình rơm khác chi con hổ buồn lặng lẽ trút tàn hơi. Chỉ đích danh Trần Mạnh Hảo nhưng phải chăng Xuân Sách muốn nói với mình : Bao giờ mày say rựơu/ Bao giờ thì ra tay. Nhưng rồi cũng giống lão lái đò bến My Lăng cũng đành :

Tuổi gìa về lại ven sông

Trăng xưa đã lặn phải chong đèn dầu.

                     ( Chân dung nhà văn )  

Và sau một cung đường rách tả tơi Xuân Sách hành phương Nam về Vũng Tàu phố gió chong đèn dầu trong căn hộ tập thể đọc sách đọc người cố gắng bày một nuớc cờ Yên Tử nhưng cô đơn như một định mệnh đeo dính chân kẻ sĩ. Mưa vẫn ngày và tôi hình dung ra ông lẩm bẩm : Đi hết ngày mà chưa hết mưa" (Mưa trên lộ bốn). Thế đấy chuyện cũ nát nhàu những lao xao thị phi hư thực chân giả  và Xuân Sách đã mặc kệ cứ trầm ngâm cuộc ngày còn hôm nay thì thong dong cởi hạc rong chơi  . Hạc không cất tiếng rụng rời vì hạc thức ngộ được cái chân lý  " ngu dốt lớn nhất của đời người là dối trá". Tôi tin con hạc Xuân Sách đã không biết/ không cần dối trá . Nhắn gửi với Huy Cận ông đã không cần quanh co : "Tôi hát chiến tranh như trẩy hội/ Đừng nên xấu hổ khi nói dối"


                  Con gái và trai út của Xuân Sách


                      Bạn bè Xuân Sách ngày giỗ đầu

2/6

Vũng Tàu lay phay gió. Hoa cũ vườn xưa những phong lan ngoe ngoảy cái đuôi chào và thân nhân bạn bè tụ tề đủ mặt những khuôn mặt của quán Chu Quỳ ngày nọ Nguyễn Hòa Tạ Văn Luyện & phu nhân vợ chồng nhà thơ Cao Quãng Văn nhà thơ Lê Huy Mậu Tùng Bách...  Không Xuân Sách không mất. Ông ở trong lòng bạn bè ở giữa chúng sinh lấm lem với một NHÂN CÁCH LỚN.

                                        Vũng Tàu 05/09 - Ngày giỗ đầu của Xuân Sách

•·        Chữ của Thôi Hiệu - Hoàng Hạc Lâu

•·        Chữ Phạm Lưu Vũ -  Với Xuân Sách

•·        Chữ in nghiêng trích thơ Xuân Sách

•·        Nguồn : http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=10374&LOAIID=21&LOAIREF=1&TGID=1345

•·         

More...