Allen Gínberg - Khúc ca đen : TRU PHẪN
ALLEN GINSBERG
HOWL - TRU PHẪN
Dẫn :
1- Ngày 13 tháng 10 năm 1955, Ginsberg đọc bài thơ dài Howl tại Gallery Six ở San Fransisco trước một cử tọa cuồng nhiệt và gây thành tiếng vang lớn. Tác giả và nhà xuất bản Howl phải hầu tòa sau đó với tội danh "văn hóa phẩm bẩn thỉu"nhưng kết quả : trắng án. Với Howl, Allen đường hoàng buớc lên thi đàn Mỹ từ thập kỷ 1960.
2- Ông đã tâm sự trong bài phát biểu Ngẫu hứng ở Bắc Kinh về những " gốc rễ cảm hứng" của mình.
+ Tôi viết thơ bởi vì tôi đau khổ, sinh ra để chết, sỏi thận và huyết áp cao, ai ai cũng đều đau khổ
+ Tôi viết thơ bởi vì tôi theo Tứ Thệ của Phật giáo: chúng sinh cần được giải thoát trong vũ trụ là vô số, sự tham sân si của riêng mình là vô hạn, cảnh giới mình bị lâm vào là vô lượng, nẻo đường ngộ tâm là vô tận
+ Tôi viết thơ bởi vì các gien của tôi và các nhiễm sắc thể của tôi có tình với các chàng trai trẻ chứ không phải các phụ nữ trẻ.
+ Tôi viết thơ bởi vì Thế chiến I, Thế chiến II, bom nguyên tử, và Thế chiến III nếu ai muốn, tôi thì không muốn
+ Tôi viết thơ bởi vì tâm trí tôi tự nó mâu thuẫn, phút này đang ở New York , phút sau đã đến dãy Alpes...
3- Howl ( viết cho người bạn Carl Salomon, bệnh tâm thần ) là tiếng Tru phẫn của một thế hệ Beat trong lòng xã hội Mỹ với đầy rẫy nguồn cơn điên loạn, đói khát, bệnh tật, tính dục, chiến tranh, tội phạm, ma túy, bất công cả Phật pháp tâm linh ....Howl là bức tranh cuộc sống, là nhịp điệu hơi thở ngày sống với ngồn ngộn sự kiện chi tiết đời thường của tác giả và bạn bè. ( mời xem các chú thích) , nổi lên là tinh thần đối kháng mạnh mẽ .
4- Howl đuợc viết với thi pháp hậu hiện đại, những câu thơ tuồn tuồn dài dặc, lắp ghép các hình ảnh hư thực và đa chiều kích từ nhiều nguồn nên thực sự khó nắm bắt nội dung. Do vậy, chúng tôi đã cố tình không tuân thủ style của Allen trong quá trình chuyển ngữ mà tách ra các hình ảnh sự kiện với hy vọng bạn đọc dễ theo dõi. Chắc chắn phần nào đã làm giảm mất giọng điệu riêng của Allen và ít nhiều làm giảm chất phản biện của Howl nhưng đó là sự lựa chọn của chúng tôi . Rất mong quý bạn đọc thông cảm .
Trang Thanh Trúc & Vĩnh Phúc
Phần I
Ngày tru trơ, thân thể từng phần tùng xẻo *
cho Salomon
Dúm dó thế hệ tôi
chán vạn điên rồ, truồng hoảng loạn, bóng quẩn đói rách đè
bẹp dí, những nơ-rơn trí huệ tuyệt vời
phố đen lếch thếch hình hài, bình minh thắp bức bối đỏ
lục xục bới tìm cổ máy đêm, những ngờ nghệch hippi (1) khát cháy
kết nối ngân hà nhiệt điện ngàn năm cũ sao bay
những trũng mắt khốn khó lửng đửng khói thuốc say
bóng đục ngầu, căn hộ cóng, bồng bềnh điệu jazz nóc cao thành phố
dưới đường mêtrô, tim óc bày biện hiến thiên đường,(2), mái chung cư dát sáng
loạng choạng ban mai bóng thiên sứ Hồi giáo hờ rợp rạp
những chân qua trường Đại học, long lanh mắt, ảo giác đầy Arkansaw
và tấn kịch đời Blake, (3) giữa đám học giả
biện bày chiến tranh
Kìa
cửa sổ hộp sọ, thơ nhảy cỡn động dục
học viên bị trục xuất ngông cuồng tụng ca vẩn đục (4)
kẻ trần nhộng co ro phòng tối, lửa thắp đốt tiền (5)
nghe khủng bố đấm qua tường lụng bụng
đường Laredo qua New York bẫy rập khin khít
những ruột tượng cần sa, những râu ria xoăn xít
thòng lọng thít
đêm khách sạn tồi, hẻm Thiên Đường(6) mùi lá thông sực nức
thợ vẽ vờ vật, nỗi chết thu lu, những giấc mơ ừ ứ
& lu bù dị mộng với bất tận giao hoan
ma túy, rượu cồn bù khú
hú
phố mù đặc, mây âm sầm, tâm bàng hoàng hiện
chớp rùng rùng vọt về hai hướng Canada & Paterson( 7),soi
thiên thu thế giới im ỉm
tầng tầng ảo giác Peyote gây mê, bình minh sân vườn xanh nghĩa trang nắng quái
rượu vang say sân thượng, mặt tiền cửa hàng phố cần sa, lộn chộn
những tay đua, đèn đường trắng nhấp nhổm
mặt trời động, trăng run cây xộc xệch
sậm sột đông xám chiều Brooklyn (8) nôn tháo
rác rưởi huênh hoang, ánh sáng mở tâm tự tại ( 9)
Kìa
Battery đi Bronx, những ma túy dờ dật bám mêtrô
ngày tỉnh thức, ồn ĩ bánh xe lăn, đám trẻ léo nhéo, óc mòn vạt
vườn Zoo ảm đạm sáng
những mê ngủ tuồng ra, cửa tiệm Bickford tù mù vàng vọt
nốc cạn chiều ngót xác xơ Fugazzi quán lọt đọt
thông điệp hát tiếng hydrogen (10) rinh rang vỡ
Ngày Thế Tận
những bọt miệng liên tu bảy hai giờ không cạn
nhà đến bar, quán rượu đến Bảo Tàng, cầu Brooklyn
và cả một đạo quân thất lạc, những chiếc bóng rậm rịch
nhảy từ cầu thang, cửa cứu hỏa, từ Empire State(11) cao tầng, vầng trăng lảo đảo
lải nhải thổ đầy chậu lặt nhặt ký ức, những va đập nhản cầu, chấn thương não
bệnh tâm thần, chiến tranh đỏ, tù ngục đen
bảy ngày đêm, những bộ nhớ tuyệt vời ủ
mắt thao láo, khạc nhổ thứ thịt ( 12) đã ban phép vỉa hè sậm xụ
Người đã biến mất vào cõi Thiền tịch diệt New Yersey
dấu bưu ảnh hình Tòa Thị chính Atlantic (13), ngủ rêu
Newark( 14 ) phòng tồi cai nghiện, nhớp nháp mồ hôi Đông Phương
nửa bán đầu nảo đau Trung Hoa, Tanger, chứng nhức xương (15),
Còn đó
những vạ vật nửa đêm sân ga hỏi cơn cớ
loanh quanh ngã ba trời không một nửa chia biệt rụng rời
những toa tàu hàng lổn nhổn, phùm phum mù mịt khói
phi đường sương, tuyết nửa đêm, bến quạnh hiu trang trại quê nhà
Kansas, vũ trụ những trời sao nhao nhác, chân dung động
áy náy từng chân tóc tò mò học thuật Plotinus Poe
Thánh Gioan Thập Tự, thần giao cách cảm và điệu bốp kabbalah thần bí (16)
ngỏ phố Idaho, những xơ rơ kiếm tìm thiên sứ thổ dân thấu thị mở
chân trời thị kiến
Baltimore sáng lóa những cơn điên siêu nhiên
ngầy ngật ngật
những thiêu thân bổ nhào lịa xịa đèn xe Limousine mời gọi, mưa đông đêm thị trấn xột xệt
những gầy rạc te tướp lệt bệt Houston phố, sục sạo vét đĩa
súp, tình dục, nhạc Jazz, leo ngõ cụt đàm thoại
Nước Mỹ &Vĩnh Hằng, phù du những vô vọng
đi thôi, giẫm lên kinh tuyến đen, hải âu bay Châu Phi
Mexico núi lửa (17), người mất hút vòm miệng đỏ, trơ vãi thô, phún thạch và
tàn tro thơ lịt mịt Chicago(18) rực cháy
miền Tây ngày hiện, kẻ điều tra bọn F.B.I da sậm, mắt dâm
chủ nghĩa Hòa Bình chìa những tờ rơi tối nghĩa
những cánh tay đỏ phỏng đầu thuốc lá khua phản kháng
chủ nghĩa Tư bản, khói mê hại
Union quảng trường, những thân truồng, những truyền đơn Siêu cộng sản & nước mắt
còi tầm Los Alamos (19) gầm rú khóa vô minh
phố Wall, cả con phà đảo Staten đang chi chát, trong lặng ngắt
rồi chạy dài đường thể dục lộ thiên trắng, run bật khóc
những xương người máy
họ cắn cổ thám tử, mặt càu cạu miệng làu bàu
chỉ là kỳ cạch chuyện riêng tư ngu mê tự hại
gối quỳ mêtrô tru hú, bản thảo tốc mái quyên sinh mù, lòng thòng trần tục bộ sinh dục
họ rú lên hoan lạc tì bà, những mô tô đ...hậu môn lộn lèo
mê hoang thổi phồng căng lạc dục, những cái miệng thiên thần trần thế
những ve vuốt Đại Tây dương & thủy thủ biển Caribê
họ sáng chiều nhảy múa vườn hồng, công viên xanh nghĩa trang vàng uột
vung vãi tinh trùng cho đêm thụ nhận
nhà tắm hơi, họ giấu tiếng nấc, mở nụ cười rồi lệ gạt vào trong
tim nhói, Thiên thần tóc nâu thân khỏa, lưỡi gươm đâm xọc
định mệnh định mệnh
họ đã mất những bạn trai tình cho những mụ già gian giảo
một mụ độc nhãn, đồng đô la đồng tính ái thều thào
một độc nhãn nháy mắt vọt khỏi tử cung
độc nhãn còn lại dụn dịn ngồi cắt
sợi chỉ vàng trí tuệ mắc
khung cửi nghệ nhân
họ miệt mài giao cấu, một chai bia, gói thuốc lá, cây nến với người tình
nhào xuống đất, hợp hoan sàn ra hành lang ình ịch
bất tỉnh cuối chân tường lờ ngờ ảo tượng
cái hĩm và cực khoái
trang nghiêm tự lừa mình về sự phóng tinh cuối cùng cửa ý thức
họ, thác thân địa cầu bán lạc thú thiếu nữ ngày cao gót
lầy nhầy mặt trời lặn ối
lật bật sớm mai đỏ mắt, trần mông nhà kho, truồng hồ bơi
thức huyên náo mặt trời
Còn đó
rong ruỗi những xe đêm trộm, những đàng điếm Colorado
N.C (20), bí mật những vần thơ, con đực mạnh mẽ và
mỹ nhân Denver, Denver
hoan lạc mở ngực phì nhiêu
con gái & đất hoang, sân quán sau, rạp chiếu bóng
hang núi đỉnh trời
những tiếp viên gầy nhom, váy tốc cô đơn tàn sao mọc
vệ đường, toilet trạm xăng, thị trấn hẻm eo óc
bóng rồi nhòa nhạt phim đồi trụy, giấc mơ biến hình
Manhattan, bật thức cơn nhức đầu rượu Tokay những
mị mộng kinh hoàng Đại lộ Ba
bổ nháo nhào phía văn phòng thất nghiệp
đêm bến tàu trắng tuyết, giày cuốc bộ đỏ máu, chờ
Sông Đông, căn phòng cánh cửa mờ hơi nước khói thuốc phiện(21)
Hudson sông, bờ dốc dựng ngược đón
những vở kịch tự sát im trăng xanh, thời chiến đèn pha
đầu quấn vòng nguyệt quế lãng quên
ngốn tưởng tượng thịt cừu hầm, tiêu hóa cua dưới đáy sông Bowery
bùn đọng
họ khóc bản tình ca phố, đẩy đi chiếc xe hành tỏi, âm nhạc tồi (22)
đóng mình trong thùng hàng, phèo phèo thở bóng tối gậm cầu
vực dậy đàn Clavico từ kho phế thải
khu Harlem tầng sáu, những húng hắng ho, vòng lửa đội bầu trời lao phổi
lẩm bẩm những thùng sách thần học (23)
họ loăng quăng viết, đêm rock and roll (24) những cao nhã âm tuệ
ban mai trắng vỡ, những khổ thơ lạc xạc
tim phổi, chân, đuôi động vật thối, rau cháo ngày nhai rau ráu
tưởng tịnh chay tinh khiết
tìm quả trứng dưới gầm xe chở thịt
họ bỏ phiếu cho Vĩnh Cữu phi thời gian, ném đồng hồ vào bất tận(25)
muời năm tới, đồng hồ rơi, tích tắc hư vô dội trên đầu báo thức
trả lại máu cho cổ tay ba lần chảy, tuyệt vọng mở
tiệm đồ cổ, tóc thanh xuân nứt già nua
họ ở đó, những com-lê hàng flanen trên giàn hỏa đỏ
Madison đại lộ im nghe chì lép nhép
tràn giữa dòng thơ, loảng xoảng sắt thép chất thùng xe, lóe chóe nitrogkycerin mấy nàng tiên quảng cáo, khí mù -tạc hổn hển, biên tập viên bút vằn vện và( 26)
những bác tài Taxi cổng Thực tại Tuyệt đối phăm phăm cưỡi lên họ
bẹp dúm
họ đã nhảy từ cầu Brooklyn và quên lãng vùi lấp
trong mụ mị trì độn hẻm phố Tàu, xe cứu hỏa í a
không một cốc bia gọi là
họ, bi đát hát ngoài cửa sổ, bổ nhào khỏi metro, nhảy sông Passaic
chồm lưng người đen, khóc yếm thế phố
khiêu vũ chân trần mảnh sắc ly rượu vỡ
đập bằng nát các đĩa nhạc jazz Đức buồn nhớ
dốc cạn whisky nôn thốc, toilet chết tiệt
vo ve đầy tai than vản, tiềng còi hơi thắng xiết
rồi mộ táng mình đường cao tốc, du hành về quá khứ
trầm tích chiếc xe hơi tuẩn nạn, tù ngục cô đơn và
hóa thân nhạc Jazz Birmingham
ai thấu thị ai tri kiến
bảy mươi hai giờ xe xuyên nước Mỹ, vô vọng kiếm
anh, tôi, ai thức ngộ chốn Kỳ Cùng
Denver Denver , những kẻ đi & đến quay về những
eo óc ngóng đợi
Denver, họ che chắn bóng, tán bóng mình, ốc đảo đêm
chiều đi buồn xống xích những chân mây phi thực
Denver nhay nhay mùa cũ ký ức
Kìa
những sụp quỳ, những bất lực nguyện cầu cứu rỗi
Thánh đường lặng, những tâm linh ánh sáng
một sát na, ngọn tóc hửng nắng tâm hồn
nhà ngục Alcatraz, ngủ
tưởng tượng bay vèo lọn tóc vàng tội phạm hoặc mê mê
điệu Blue lê thê
họ về Mexicô nuôi, một thói quen thường lệ
nương náu Rocky Mount cầu Phật từ tâm
Tanger tìm, những chú nhóc
Công Ty Nam Thái Bình Dương nối đường ray tàu hỏa đen
Harvard đến Narcisse, Woodlawn & hoa cúc phần mộ
này là phiên tòa cáo buộc Radio tội thôi miên
bỏ mặc kẻ điên ngốc nghếch những bàn tay
phán quyết lập lờ
xà lách khoai tây bôi mặt ném nhóm Dada đầu trọc
những diễn từ & trình diễn trên bậc thang đá hoa cương nhà thương điên
lập tức, phẩu thuật thùy não
họ phát tán hư không cụ thể từ Insulin Metrazol, điện thùy, liệu pháp tâm lý nghề, liệu pháp bóng pingpong , cả chứng mất trí, và
phản biện lật nhào bàn pinpong, cho một tượng trưng
nghỉ mệt thôi, tâm loạn để nhiều năm sau, tóc giả đỏ máu
nước mắt những ngón tay, làm bệnh nhân điên, thị trấn miền Đông điên
Plilgrim State Rockland rồi Greystone, những viện điên hôi hám
khoắt khuya đêm cãi cọ với vọng âm ma xó lố ngố
hát múa lăn lóc nửa đêm tình, cô đơn trắng phần mộ ( 27)
những thổ tả ác mộng đời, những thân thể hóa đá mặt trăng lồ lộ
....................( 28)
cuốn sách kỳ dị cuối cùng rồi ném qua cửa sổ, ổ chuột
cánh cửa cuối cùng mở ra bốn giờ sáng, ban mai the thía
chiếc điện thoại cuối cùng dập vào tường câm bặt
căn phòng cuối cùng sạch
không còn nửa lặt nhặt dù nặn chín phương mị
bông hồng giấy vàng nhăn nheo treo móc thép, phòng kho bí xị
tưởng tượng, một lụi tắt ảo giác hy vọng bù xù
ơi Carl, chẳng có gì an toàn cho anh và tôi, giữa cuộc chơi
thời gian vô hạn bước, anh rồi thành món súp động vật toàn phần
và phố lạnh băng những vệt chân bước trắng
một bất chợt, loang loáng chớp giả kim ám thị
rành rạch phép tính lược, catalog nhịp thơ bay, tần số rung những mặt phẳng(29)
những mơ màng mộng, những khoảng trống hồng tươi lằng lặng
vĩnh tồn thời gian những tồn sinh lắp ghép
cơ man hình... hình... hình... bừng hiện
Tổng lãnh thiên sứ giữa hai miền võng mạc
các động từ cơ bản nối, định danh xưng
dấu gạch nối ý thức, bung nhảy
cảm giác mạnh của đấng Toàn Năng, Thượng đế những tà huân ( 30)
cần một tạo lập nhịp điệu cú pháp
nhân sinh bòn bọt văn xuôi bỏ ngỏ
im lặng trước anh,(31) những xù xụ thông minh lọ mọ
khuớc từ ư, cái đầu trần miên miên bộc bạch
tâm hồn khua tư tuởng nhịp vần vò
điên lang thang & thiên thần Beat(32) trong Thời gian hỉ nộ
chi chít viết những gì có thể, cuộc tồn lưu lệ thường hoen ố
và đầu thai, quỷ mị phục trang trong bóng cây
ban nhạc kèn vàng thổi niềm đau vô lượng lay nhay
Tình yêu nuớc Mỹ, tiếng saxo chọ chẹ eli eli lamma lamma (33)
và biển dâu phố thành lảo đảo, radio cơn co giật rạn khuyết
và bài thơ trái tim bị tùng xẻo trên từng phần cơ thể người viết
còn dành lương thực cho xưa sau ...
Trang Thanh Trúc - Vĩnh Phúc ( từ bản tiếng Anh )
-------------------------
•· Tiêu đề, người dịch tự đặt cho phần 1
•1- Hipsters : chỉ thế hệ thanh niên mê nhạc Jazz (1940) rồi lớp Beatnik và Hippy sau đó
•2- El : Đấng sáng tạo, cha đẻ các vị thần
•3- William Blake ( 1757-1827) : nhà thơ Anh
•4- Chính tác giả là người viết những câu thơ bẩn và bị đuổi học
•5- Carl Salomon đốt tiền để phản đối
•6- Paradise Alley : chung cư nghèo ở New York
•7- Canada & Paterson : chỉ nơi cư trú của nhà thơ Jack Kerouac và Allen . Mây và chớp ở đây hàm ý chỉ sự xuất hiện của Nhóm Beat
•8- Một quận của New York
9- Kind king light of mind : vị vua ánh sáng của tâm hồn ( chữ dùng của Jack Kerouac )
10- Gợi ý về bom Hydrogen ( H)
11- Ngôi nhà cao nhất New York thời điểm đó
12- Loại thịt đuợc Giáo sĩ Do Thái ban phép
13- Giai đoạn Allen thất nghiệp
14- Quê hương Allen
15- Thành phố ở Marốc
16- Kabbalah : Sách thần bí của người Do Thái giáo
17- Người bạn thơ John Hoffman chết ở Mexicô
18- Đám cháy ở Chicago năm 1871
19- Los Alamos : thị trấn có nhà máy chế tạo bom nguyên tử ( New Mexicô)
20- N.C : Neal Cassady , một tay chơi đương thời , người tình đồng tính của Allen
21- Người bạn đến thăm nhà đang đêm ở N.Y
22- Naomi Ginsberg ( mẹ Allen ) khi mới sang lập nghiệp ở Mỹ
23- by orange crates of theology : thùng đựng cam dân nghèo dùng đựng sách
24- rock and roll : gợi ý về nhạc rock
25- Giai thoại về nhà thơ Louis Simpson ném đồng hồ
26- Việc bản thảo "On the Road" của Kerouac bị BTV bác bỏ
27- dolmen : kiến trúc đá coi như mộ phần của người Celt
28- cắt mấy từ trong nguyên bản : with mother finally ****** ( cuối cùng mẹ bị **)
29- Quan điểm về Mỹ học của Allen ( phương pháp siêu thực, ký hiệu học, phép tính luợc
30- Quan điểm về Mỹ học
31- Kerouac đột phá trong thơ văn xuôi và văn xuôi ( Brakeman on the R.R )
32- Beat : phong trào những năm 60 ở Mỹ với các lãnh tụ Jack Kerouac, Allen, William Burroughs
33- Lời cuối của Chúa Jesus trên Thập tự : Lạy cha lạy cha , Sao Ngài bỏ con
Mời đọc tiếp phần 2 & 3
* Các bài thơ của Allen trong Blog

Hu hu... không hiểu được gì nhiều sau một entry dài dằng dặc. Có lẽ màn đêm lúc này chực chờ đưa Lọ Lem vào giấc ngủ rồi, nên đầu óc ngu mê mụ mị,,,
Chúc anh ngủ ngon nghen.
LỌ LEM ĐẤT VÕ'S BLOG
Biết nói sao: Nội lực vô cùng thâm hậu, người viết và dịch giả!
Kính phục!
@ Anh Đoàn Vĩnh Phuc
1 bản dịch rất đáng khâm phục
Nguyễn Quang Nhàn
Đọc , để mới biết Thơ là lửa anh ạ. và biết phải đem phơi lại những cảm xúc của mình
Cảm ơn anh
Kính
Allen Gínberg - Khúc ca đen : TRU PHẨN.Đúng là lửa của tâm hồn ,khi kết nối với thực trạng xã hội theo đà xuống dốc của cường quốc đứng đầu thế giới, là Mỹ.
Không biết nói chi. Cảm phục quá!
Bái phục hai dịch giả.
Ngưỡng vọng Allen Ginsberg.
Hiểu thân phận, gốc rễ cảm hứng của thi sĩ, được hai dịch giả dẫn giải rõ ràng, đọc rất tuyệt. Cái tựa cũng đã siêu rồi "Tru phẫn", còn thi pháp và ngôn từ biểu đạt đầy chất đời sống quyện lẫn sự mê - hoặc - tăm - tối...
Cám ơn anh Vĩnh Phúc và chị Trúc Xanh.
Chờ đọc phần tiếp theo.
Trân trọng.